Buitenlandse boekbanden

De collectie biedt een overzicht van de belangrijkste buitenlandse bindstijlen. Lacunes worden waar mogelijk aangevuld. Daarbij geldt dat sommige landen voor de KB belangrijker zijn dan andere. Belangrijk zijn vooral België, Frankrijk, Engeland en Duitsland. Andere Europese landen zijn minder belangrijk, maar in een glijdende schaal. Dit heeft te maken met wat al in de collectie aanwezig is en met het belang dat de boekbindkunst in betreffende landen heeft of heeft gehad voor de Nederlandse. Ook hier kunnen enkele zwaartepunten worden aangegeven:

• Belgische banden uit het classicisme en de vroege neostijlen
• Franse banden uit de periode Grolier en fanfarebanden, tot 1620
• Franse banden uit de tijd van de Padeloups en Deromes
• Franse banden uit het classicisme en de vroege neostijlen
• Franse banden uit de twintigste eeuw
• Engelse banden uit de periode Mearne
• Engelse banden uit de periode Arts and crafts movement tot heden
• Duitse Renaissance banden met blindstempeling

Typische buitenlandse band

Boekband van kunststof dat in allerlei figuren gegraveerd is en ten dele bespoten is met verf waarin stofgoud en ten dele voorzien van opleg van verguld koper, met verguld koperen scharnieren. Het stuk is gemaakt door de Belgische kunstboekbinder Edgard Claes, broeder in het Kruisherenklooster in Diest (België) en op het moment een van de belangrijkste binders in de wereld. Edgard Claes was jurylid bij een belangrijke wedstrijd die in 1995 in Nederland is gehouden en waarvan de resultaten in de Koninklijke Bibliotheek zijn tentoongesteld. Deze band heeft hij buiten mededinging mogen inzenden. Niet alleen de vormgeving is uitzonderlijk, maar ook de gekozen bindtechniek (om: Gott. Een gedicht van Cromphout. Stuttgart 1995. Boeknummer 1771 C 123).

Belgische banden uit het classicisme en de vroege neostijlen

Boekband met buitenop rood segrijn (leer met een kunstpersing) en binnenin, op de 'doublures', donkerblauw leer. Deze zijn versierd met een brede kantwerkrand, samengesteld uit allerlei krullenstempels, die als imitatie van stempels uit de zeventiende eeuw zijn gemaakt. Middenop de platten staat een gekroonde W. De band werd in 1863 gemaakt door de belangrijke Brusselse boekbinder Pierre-Corneille Schavye (1796-1872), in opdracht van de auteur en ten behoeve van schenking van het omsloten boek aan de Nederlandse koning Willem III (om: Auguste Parent. Du commerce de Belgique. Brussel 1863. Boeknummer 142 C 30).

Franse banden uit de periode Grolier en fanfarebanden, tot 1620

Boekband in zwart marokijn met goudstempeling en bewerkt met lak-achtige verf in de kleuren rood en wit. De band werd tussen 1550 en 1555 in Parijs gemaakt door ofwel Claude de Picques of door Jean Picart. Op de platten en de vlakke rug is de band versierd in een patroon van elkaar doorsnijdende linten, geheel opgebouwd uit losse lijnen, bogen en stempels (om: Paulus Aemilius. De rebus gestis Francorum. Parijs 1548. Boeknummer 142 F 24).

Franse banden uit de tijd van de Padeloups en Deromes

Boekband in rood marokijn met goudstempeling in een kantwerkpatroon met golvende binnencontour. De band werd ca. 1760 te Parijs gemaakt door Nicolas Derome, vermoedelijk voor een lid van de familie Le Fèvre de la Faluère. Derome was lid van een beroemd bindersgeslacht dat tezamen met de even vermaarde familie Padeloup gedurende de hele achttiende eeuw in Frankrijk de toon aangaf op het gebied van de boekband. We kennen van hen naast banden met kantwerkpatroon ('dentelle') ook banden met veelkleurig opgelegd leer ('mosiaïqué') in zowel symmetrische als asymmetrische patronen (om: Novvm Iesv Christi Testamentvm ... Parisiis 1649. 2 vol. Boeknummer 146 F 65-66).

Franse banden uit het classicisme en de vroege neostijlen

Boekband uit de vroege negentiende eeuw. Gemaakt door de Parijse binder Lefèvre voor Lodewijk Napoleon, koning van Holland. Afgezien van het wapen van de koning heeft de band een eenvoudig kader op de platten, waardoor het leer met streepjes-structuur (saffiaan genoemd) goed uitkomt. Met zijn vlakke rug is het een typische classicistische band (om: J. Lablée. Oeuvres choisies. Paris 1809. Boeknummer 141 E 16).

Franse banden uit de twintigste eeuw

Boekband in grijs en helder groen boxcalf en hagedisseleer, dat op de platten deels verhoogd en deels verdiept is aangebracht. De band is in 1995 ontworpen door de beroemdste Franse bindster van het moment, Monique Mathieu, en uitgevoerd door H. Joli-Lipinski. Het felle groen en de huid van de hagedis vormen een verwijzing naar de inhoud, een bestiarium (om: Pierre Lecuire. Bestiaire. Parijs 1985. Boeknummer 1770 A 1).

Engelse banden uit de periode Mearne

Boekband in zwart marokijn, dat blind bestempeld is en in goud. Gemaakt door een onbekende Londense binder rond 1695. In Engeland werden aan het einde van de zg. Restauratie-periode zwarte banden, 'sombre bindings', gemaakt met alleen blindstempeling, voor perioden van rouw aan b.v. het hof. Men denkt dat deze 'semi-sombre binding' gemaakt kan zijn voor een periode van halve rouw (om: Edw. Pelling. A practical discourse. London 1692. Boeknummer 144 C 24).

Engelse banden uit de periode Arts and crafts movement tot heden

Boekband in verguld messing, dat zwart en wit gespoten is en grijs in een verlopende toon. Maker is de Engelse binder James Brockman (1987). Net als vele andere moderne binders maakt Brockman graag van de inhoud van het boek gebruik bij het vormgeven van zijn banden, maar op zo'n manier dat het niet evident is. Hier heeft hij het constructie-principe van letters als basis voor het ontwerp genomen waarmee hij direkt aansluit bij de inhoud van het boek. De band heeft een uitzonderlijke constructie: de afzonderlijke katerns van het boek zijn tegen een soort grote pianoscharnier genaaid, waarvan de platten onderdeel uitmaken (om: Felice Feliciano. Alphabetum Romanum. Verona 1960. Boeknummer 1771 A 116).

Duitse Renaissance banden met blindstempeling

Boekband in naturel varkensleer met blindstempeling door middel van een aantal rolstempels en lijnen. De buitenste rolstempeling vertoont afbeeldingen van apostelen, waarvan eacute;én met de letters IG. Daardoor weten we dat de band door een binder gemaakt is wiens initialen IG waren. Door het gekozen materiaal is het zo goed als zeker dat de binder in Duitsland woonde en werkte en door de datum 1576, die in roet onder het middenvak is gestempeld weten we dat de band toen gemaakt is, en wel voor een verzamelaar met de initialen SL, die boven het middenvak staan (om: Joannes Calvijn. Viginti prima Ezechielis Prophetae capita. Genève 1565. Boeknummer 1788 E 104).