Dienstverlening Bijzondere Collecties

     

Deelcollecties

De afdeling Bijzondere Collecties van de Koninklijke Bibliotheek beheert diverse deelcollecties, te vinden op de pagina Speciale collecties.

Beschrijving van het materiaal

De handschriften, incunabelen, postincunabelen, oude drukken en zeldzame en kostbare werken uit de 19de tot en met 21ste eeuw zijn grotendeels te vinden via de KB-catalogus boeken en tijdschriften.

De in Nederland gedrukte werken tot en met 1800 zijn ook te vinden in de Short-Title Catalogue Netherlands (STCN); de in het buitenland gedrukte werken uit deze periode zijn deels alleen via de kaartcatalogi te vinden en worden verwerkt.

De overige materialen zijn beschreven in aparte catalogi. Deze catalogi zijn in sommige gevallen slechts in kaartenbakken op de afdeling Bijzondere Collecties in te zien, maar meestal via geautomatiseerde bestanden. De titels van gedrukte werken tot 1800 en van zeldzame en kostbare werken uit de 19de tot en met 21ste eeuw zijn ook via een zogenaamde typografische catalogus (‘drukkersregister’) in kaartvorm te raadplegen. De handschriftenverzameling is via de KB-catalogus boeken en tijdschriften beschikbaar. Meer informatie is te vinden op de openingsschermen van de collecties.

Raadpleging

Jaarpashouders kunnen materiaal uit de Bijzondere Collecties raadplegen, tenzij er beperkende maatregelen zijn genomen vanwege de conditie of de uitzonderlijke kostbaarheid van het stuk. Het materiaal moet worden geraadpleegd in de daarvoor bestemde Leeszaal Bijzondere Collecties. Uitzondering vormen de microfilms en –fiches; deze kunt u raadplegen in de Microreaderruimte op de eerste verdieping. In de leeszaal is het gebruik van pennen niet toegestaan. Aanvragen van materiaal kan ter plekke, per telefoon (070-3140322) of via stel uw vraag. Aangevraagde werken zijn doorgaans binnen een half uur beschikbaar.Voor kranten is de wachttijd ongeveer een uur.

Aanvragen van meer dan 10 items: wilt u dit a.u.b. minstens 1 dag van tevoren  telefonisch aanvragen bij de balie van Bijzondere collecties (o70-3140322) of per e-mail via Stel uw vraag?

Handbibliotheek

De afdeling Bijzondere Collecties beschikt over een uitgebreide handbibliotheek (omvang ca. 23.000 banden). U kunt er naslagwerken ten behoeve van de verschillende collecties raadplegen, zoals:

• catalogi van het eigen bezit
• catalogi van bijzondere collecties uit andere binnen- en buitenlandse bibliotheken
• studies over de handschriftenkunde, (boekverluchting, codicologie en paleografie)
• de boekwetenschap (analytische bibliografie)
• de studie van de boekband, de papiergeschiedenis en conservering
• handboeken grafische technieken
• kinderboeken

Ook zijn hier de belangrijkste tijdschriften op deze gebieden voorhanden, zowel de losse nummers van de lopende jaargang als gebonden complete jaargangen.

Apparatuur

De leeszaal beschikt over een watermerken- en UV-lamp en over een statief voor een fotocamera. U mag fotograferen als u geen flits gebruikt.

Reproducties

Van de bijzondere materialen kunt u fotokopieën, readerprints, microfilms, hoogwaardige prints en scans bestellen. Voor fotografische reproducties worden alleen schriftelijke bestellingen in behandeling genomen. Voor fotokopieën geldt een levertijd van 1 week, voor de overige reproducties geldt een levertijd van ongeveer 6 weken. Kleinere fotokopieeropdrachten kunnen meestal op de dag van aanvraag door onze medewerkers worden uitgevoerd.

Documentatie over de collecties van de KB

Bij de collectie handschriften kunt u gegevens over de herkomst van de handschriften, literatuur over de manuscripten en fotodocumentatie (films, dia's, foto's) opvragen Bij de collectie boekbanden zijn een documentatiesysteem met literatuur over de banden en een uitgebreide diatheek beschikbaar.

De documentatie bij de papierhistorische collectie is een van de grootste ter wereld. Raadpleeg voor meer gegevens de pagina's van de verschillende collecties en de catalogi van de KB.

Documentatie over bijzondere materialen uit andere bibliotheken

Tot de nationale bibliotheektaken van de Koninklijke Bibliotheek behoort het verzamelen van gegevens over:

• Nederlandse middeleeuwse handschriften
• alba amicorum
• incunabelen
• oude drukken
• boekbanden
• papierhistorisch materiaal uit andere collecties

Er wordt geprobeerd van zeldzame objecten die zich elders bevinden microfilms, foto's, wrijfsels van bandstempelingen en gegevens over bijvoorbeeld de aanwezige watermerken bijeen te brengen.

Boekgeschiedenis

De KB onderhoudt een bestand Verzameling Catalogi, waarin het bezit aan veiling- en antiquariaatscatalogi is opgenomen. Daarnaast zijn microfiches aanwezig van de catalogi uit het project Book Sales Catalogues of the Dutch Republic van IDC, waarin Nederlandse veiling- en boekhandelscatalogi uit de periode 1599-1800 worden beschreven. Een online Guide Book tot deze microfiches is in de KB beschikbaar.

Tot en met 2008 verzorgde Bijzondere Collecties de eindredactie van Book History Online (BHO) , de electronische opvolger van de internationale Annual Bibliography of the History of the Printed Book and Libraries (ABHB). Hoewel Book History Online niet meer wordt bijgehouden, blijven de titels beschikbaar via http://www.kb.nl/bho. Publicaties over de geschiedenis van het gedrukte boek in Nederland zijn te raadplegen via het zoekportaal in Bibliopolis.

Aanvragen geblokkeerde publicaties

Sommige materialen zijn geblokkeerd en kunnen niet worden ingezien. Als u een goede motivatie heeft kan in uitzonderlijke gevallen van deze regel worden afgeweken. U kunt in dit geval gebruik maken van het formulier voor speciale aanvragen.

Inlichtingen en openingstijden

Voor inlichtingen over de Bijzondere Collecties kunt u ons bellen (070 – 3140322), een bericht sturen via ons e-mailformulier (o.v.v. ‘Bijzondere Collecties’) of langskomen in de leeszaal.
De leeszaal Bijzondere Collecties is op de volgende tijden geopend: maandag t/m vrijdag 10.00 - 18.00 uur.