Huygens

Omvang: De collectie omvat ca. 2,5 meter publicaties.
Toegankelijkheid: De brieven zijn opgenomen in de Catalogus Epistularum Neerlandicarum (CEN). Op de afdeling is een exemplaar van Worps uitgave van de brieven van en aan Constantijn sr. per brief voorzien van de signaturen. Ook bij diens gedichten zijn in een exemplaar van Worps uitgave de vindplaatsen in de handschriften genoteerd. Huygens herdacht bevat een beknopte bibliografie van de werken van Constantijn Huygens (zie literatuur).
Meer informatie: Ad Leerintveld 070-3140320.

Collectiebeschrijving

De schriftelijke nalatenschap van Constantijn Huygens (1596-1687), Heer van Zuylichem, secretaris van twee prinsen van Oranje, dichter, musicus en verzamelaar, is grotendeels (behalve de manuscripten met muziek) in familiebezit gebleven. De verzameling werd uitgebreid met de archieven van Constantijn Huygens jr. (1628-1697), secretaris van stadhouder-koning Willem III, kunstkenner en tekenaar en Christiaan Huygens (1629-1695), wis- en natuurkundige. Na de dood van de kinderloos gebleven laatste directe afstammelinge van Huygens, Susanna Louise Huygens (1714-1785), douarière Willem Baron van Wassenaer van Ruijven werd de erfenis verdeeld onder achterneven en -nichten. In 1823 kwam een groot deel in veiling. Met de steun van Koning Willem I werd de nalatenschap voor het rijk verworven en verdeeld over een aantal rijksinstellingen. De uitvoerige correspondentie die Christiaan had gevoerd met geleerden over de gehele wereld werd gevoegd bij diens wetenschappelijke nalatenschap die de Leidse universiteit al eerder van de erven Huygens had verworven. De meer literaire nalatenschappen van Constantijn sr. en jr. vielen toe aan de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). In 1937 ontving de KB deze manuscripten en brieven in bruikleen.
De Huygenscollectie omvat persoonlijke documenten, literaire werken en brieven. Van de persoonlijke documenten van Constantijn de vader kunnen genoemd worden: De vita propria (autobiografie, aanwinst 19de eeuw), Dagboek en Staet en administratie van alle zijne goederen (aanwinsten 1955) en papieren betreffende de huwelijken van zijn kinderen (aanwinsten 1970 en 1992). Het complete literaire werk van Constantijn Huygens sr. is in verschillende handschriften (ontwerpen, kopij-handschriften) in het bruikleen van de KNAW overgeleverd. De Nederlandstalige gedichten worden naar de titel van de gedrukte verzamelbundel Korenbloemen genoemd. Van belangrijke gedichten als de klucht Trijntje Cornelis en het beroemde gedicht over zijn buitenhuis Hofwijck bezit de KB ook nog andere handschriften.
Het merendeel van de correspondentie van Huygens is met het KNAW-bruikleen in de collectie van de KB opgenomen. Het grootste deel wordt gevormd door ruim 1300 kopieën van brieven in het Frans.
Van Constantijn Jr. zijn in de verzameling van de KNAW Latijnse gedichten, een journaal van een reis naar o.a. Frankrijk in 1649-1650 en dagboeken, bijna de gehele periode 1673- 696 betreffend.
Ook van Christiaan en van Constantijns derde zoon, Lodewijk (1631-1699) zijn reisjournalen in de collectie te vinden.

Literatuur

A.M.Th. Leerintveld. 'Ter goeder memorie van mynen naem. De nalatenschap van Constantijn Huygens'. In: Soeticheydt des Buyten-levens. Leven en leren op Hofwijck. Ed. V. Freijser. Delft 1988, p. 96-115
D.J.H. Ter Horst. Catalogus van de handschriften der Koninklijke Nederlandsche Akademie van Wetenschappen, in bruikleen in de Koninklijke Bibliotheek. Den Haag 1938, p. 22-31.
Constantijn Huygens. De gedichten. Naar zijn handschrift uitgegeven door J.A. Worp. 9 delen. Groningen 1892-1899.
De briefwisseling van Constantijn Huygens 1608-1687. Uitgegeven door J.A. Worp. Den Haag 1911-1917.
Huygens herdacht. Catalogus bij de tentoonstelling in de Koninklijke Bibliotheek ter gelegenheid van de 300ste sterfdag van Constantijn Huygens. Red. A. Eyffinger. Den Haag 1987.
De reisjournalen van Constantijn Huygens Jr. zijn uitgegeven in: Werken van het Historisch Genootschap 1881, 1876, 1877 en 1888.
Het reisjournaal van Lodewijk is uitgegegeven in: A.G.H. Bachrach. The English Journal 1651-1652. Leiden 1982.