Tollens

Omvang: De collectie omvat ca. 1 meter publicaties.
Toegankelijkheid: De handschriften en de bijzondere gedrukte werken zijn alleen raadpleegbaar op de leeszaal Bijzondere Collecties. Overige met de collectie meegekomen gedrukte werken kunnen aangevraagd worden bij de algemene uitleenbalie van de KB. Deze titels zijn nog niet geautomatiseerd, maar wel als zodanig terugvindbaar in het hieronder genoemde gedrukte overzicht.
Meer informatie: Kees Thomassen 070-3140328.

Collectiebeschrijving

In 1895 legateerde T.A. Klinkhamer de Tollenscollectie van zijn schoonvader Adriaan Bogaers aan de KB. Door Tollens' kleindochter, mevrouw Stoelman, werd daar wat nog in familiebezit aanwezig was, aan toegevoegd. Dankzij deze twee schenkingen bezit de KB de belangrijkste collectie van de tijdens zijn leven hemelhoog geprezen en in latere jaren diep verguisde dichter H.F. Tollens Cz. (1780-1856). Deze dichter was de kampioen van de zogenaamde huiselijke poëzie, waarvan het beroemde gedicht 'Op den eersten tand van mijn jongstgeboren zoontje' ('Triomf, triomf! hef aan, mijn luit, want moeder zegt: de tand is uit!') een karakteristiek voorbeeld mag heten.
De collectie concentreert zich op Tollens' werken; persoonlijke papieren zal men er niet in aantreffen. Zij bestaat uit handschriften en brieven, maar ook uit bijzondere exemplaren van zijn gedrukte werken. Bijzonder omdat het een drukproef betreft, of omdat de originele ontwerpen van frontispices en/of illustraties zijn meegebonden. Curieus is een door Bogaers samengesteld dossier rond het oorspronkelijk als prijsvraaginzending geschreven gedicht 'De overwintering der Hollanders op Nova Zembla' dat, naast het oorspronkelijke - onder een motto ingezonden - manuscript, de inzending van een concurrent, de jurybeoordeling e.d., ook een exemplaar van Gerrit van der Veer, Waerachtige Beschrijvinghe van drie seylagien 2e dr. (Amsterdam 1599) bevat, waarop Tollens zijn 'Overwintering' had geïnspireerd. Overigens omvatte de schenking uit 1895 ook een belangrijke collectie werken van de taal- en letterkundige A. Bogaers.

Literatuur

Werken en handschriften van H. Tollens Cz. en Mr. A. Bogaers. 's-Gravenhage 1896.
G.W. Huygens. Hendrik Tollens. De dichter van de burgerij. Rotterdam 1972.