Postincunabelen

Omvang:De collectie omvat ca. 3.500 banden.
Toegankelijkheid: Het merendeel van de postincunabelen is opgenomen in de online publiekscatalogus. Bovendien zijn de signaturen van de Nederlandse drukken bijgeschreven in de leeszaalexemplaren van de hieronder genoemde catalogi en bibliografieën. De titels van de Nederlandse postincunabelen zijn ook te vinden in de STCN. Van een aantal zeldzame, niet in Nederland of België aanwezige Nederlandse postincunabelen zijn er in de KB soms foto's, microfilms of kopieën aanwezig die te raadplegen zijn in de Microreaderruimte of via de balie in de leeszaal Bijzondere Collecties.
Meer informatie: Marieke van Delft - 070-3140329.

Collectiebeschrijving

In de KB zijn de handschriften en de incunabelen al van oudsher als aparte collecties beschouwd en bij elkaar geplaatst in de magazijnen. Maar er is nog een derde categorie oude drukken die al in de negentiende eeuw, in de tijd van bibliothecaris Holtrop apart geplaatst en gecatalogiseerd werd: de boeken gedrukt tussen 1501 en 1540, de zogenaamde postincunabelen. Toen Holtrop de catalogus van de incunabelen maakte (gepubliceerd in 1856), wilde hij kennelijk ook greep hebben op de ongedateerde drukken die misschien vijftiende-, misschien zestiende-eeuws waren. Met een ruime marge nam hij ook de gedateerde zestiende-eeuwse drukken tot 1540 erbij.
Van de meer dan 4.500 in de Nederlanden, het huidige Nederland en België, gedrukte postincunabelen is er van 1.000 edities een exemplaar in de KB. Deze collectie inspireerde de Haagse uitgever, boekhandelaar en antiquaar Wouter Nijhoff om een vervolg te maken op de incunabelbibliografie van MFAG Campbell. Nijhoff wilde een bibliografie maken van de boeken die in de periode 1500-1540 in de Nederlanden gedrukt waren. Dankzij de medewerking en later de voortzetting door M.E. Kronenberg werd dit standaardwerk, de Nederlandsche bibliographie van 1500 tot 1540, tussen 1923 en 1971 gepubliceerd.
De KB bezit ca. 2.500 in het buitenland gedrukte postincunabelen. Deze zijn door R.Pennink beschreven in de Catalogus der niet-Nederlandse drukken, 1500-1540, aanwezig in de Koninklijke Bibliotheek 's-Gravenhage (1955). Behalve de titels geeft zij bibliografische verwijzingen, signaturen en provenances voor zover in de boeken zelf aangetroffen, maar geen verwervingsgegevens. De bijna 2.400 titels uit de gedrukte catalogus komen ook voor in de kaartcatalogi, evenals de latere aanwinsten.

Literatuur

W. Nijhoff & M.E. Kronenberg. Nederlandsche bibliographie van 1500 tot 1540. 's-Gravenhage 1923-1971.
W. Nijhoff. L'art typographique dans les Pays-Bas pendant les années 1500 à 1540. La Haye 1926-1935.
R. Pennink. Catalogus der niet-Nederlandse drukken 1500-1540 aanwezig in de Koninklijke Bibliotheek 's-Gravenhage. 's-Gravenhage 1955.