Pamfletten

Collectiegeschiedenis: De 'Bibliotheca Duncaniana' maakte reeds deel uit van de Stadhouderlijke Bibliotheek, en werd in de negentiende eeuw aangevuld met verzamelingen van onbekende herkomst.
Omvang: De collectie bevat meer dan 30.000 titels.
Toegankelijkheid:De pamfletten zijn ontsloten door de KB-kaartcatalogi en de gedrukte catalogus van Knuttel. De meeste zijn ook in de STCN en in de Nederlandse Bibliografie 1801-1832 opgenomen. Zij worden alleen ter inzage geven in de leeszaal Bijzondere Collecties. De collectie is op microfiche beschikbaar in een aantal belangrijke bibliotheken in binnen- en buitenland. Bovendien is de collectie full-text beschikbaar via de portal in de digitale bibliotheek van de KB.
Meer informatie: Marieke van Delft- 070-3140329.

Collectiebeschrijving

Pamfletten, ook wel vlugschriften of 'blauwboekjes' genaamd, zijn actuele geschriften over dingen van de dag op het gebied van de politiek, de godsdienst, en alles wat er verder in de belangstelling stond. De inhoud is te vergelijken met een tegenwoordig artikel in een opinietijdschrift: van objectief historisch verslag tot eenzijdig-persoonlijke polemiek, van preek tot cursiefje. De achttiende-eeuwse Haagse jurist Joan Duncan bezat een verzameling van ca 20.000 van zulke geschriften, daterend van de zestiende eeuw tot aan zijn eigen tijd. Na zijn dood (1753) gaven zijn erfgenamen zijn collectie pamfletten als 'Bibliotheca Duncaniana' ten geschenke aan de stadhouder, en daarmee gingen de boekjes in 1798 over in de Nationale (later Koninklijke) Bibliotheek. Door toevoeging van andere collecties groeide de verzameling tot meer dan 30.000 stuks, en in 1879 werd een speciale ambtenaar aangesteld om dit historisch belangrijke materiaal te catalogiseren: Dr W.P.C. Knuttel, die dit werk in 1920 voltooide. Sindsdien dragen KB-pamfletten de signatuur: Pamflet + Knuttelnummer. Tussen 1980 en 1998 is de volledige collectie pamfletten gepubliceerd op microfiche (Leiden, IDC publishers). De verzameling bestrijkt de periode 1486-1853; het onderwerpenregister in deel 9 loopt tot 1795.

Literatuur

W.P.C. Knuttel. Catalogus van de pamfletten-verzameling berustende in de Koninklijke Bibliotheek. Herdruk, met handgeschreven verbeteringen, aanvullingen en varianten. Met een inleidend essay en een handleiding voor de gebruiker door Dr. H. van der Hoeven. Utrecht 1978 (herdruk van de oorspronkelijke uitgave van 1889-1920).
J.A. Gruys. 'De Bibliotheca Duncaniana'. In: Verzamelaars en verzamelingen. Koninklijke Bibliotheek 1798-1998. Zwolle 1998, p. 30-33.