Handbibliotheek

De zeer uitgebreide handbibliotheek, bestaande uit boeken, tijdschriften en losse artikelen, omvat historische en technische vakliteratuur op het terrein van de fabricage, de handel en de vele uiteenlopende toepassingen van papier. De boeken zijn systematisch ingedeeld in een groot aantal rubrieken en subrubrieken, die vaak ook nog naar land zijn opgesplitst. De handbibliotheek staat opgesteld in de leeszaal Bijzondere Collecties. Direct naast de leeszaal is een aparte studiezaal voor de papierhistorische collectie ingericht. Oude boekdrukken van voor 1800 en kostbare en in beperkte oplagen verschenen edities (bibliofielen) uit de papierhistorische collectie worden in het naastgelegen magazijn bewaard.
In dit magazijn zijn tevens de papiermonsterboeken en -collecties geplaatst. De afdeling beschikt, naast de reeds genoemde albums met sierpapiermonsters, over een groot aantal oude en moderne monsterboeken en -collecties. Het zijn vaak meerdelige uitgaven van een papierhandelaar, waarin papiermonsters zijn opgenomen van het volledige uit voorraad leverbare assortiment. Ze zijn veelal in een kleine oplage gemaakt met de bedoeling om door grote afnemers, zoals drukkerijen, te worden gebruikt. Door dit gebruik raakten ze vaak incompleet. Daarnaast werd bij het uitkomen van een nieuwe monstercollectie de oude meestal weer meegenomen, ter voorkoming van problemen die bij het door elkaar gebruiken van oude en nieuwe benamingen en bestelnummers zouden kunnen ontstaan. Om deze redenen en omdat de papierhandel in de regel geen bedrijfsarchief met historisch materiaal bijhield, zijn oude monsterboeken en -collecties bijzonder zeldzaam, vooral de ongebruikte en dus nog complete uitgaven.
De verzameling losse artikelen in de handbibliotheek bevat kopieën of overdrukken uit tijdschriften en andere niet-zelfstandige publicaties. Van oorsprong zijn deze artikelen op de studiezaal in een hangmappensysteem geplaatst en alfabetisch op auteur ingedeeld. Momenteel worden de artikelen ingevoerd in een geautomatiseerde databank waarmee de toegankelijkheid van dit belangrijke, en in omvang gestaag toenemende onderdeel van de handbibliotheek door meerdere zoekmogelijkheden aanzienlijk wordt verbeterd.
De titels van de boeken, inclusief de monsterboeken en -collecties, en tijdschriften zijn inmiddels verwerkt in de geautomatiseerde catalogus van de KB, en zijn online beschikbaar. Het is de bedoeling dat op den duur ook deze informatiebronnen beter worden ontsloten, en opgenomen worden in de databank die al voor de losse artikelen in aanbouw is.