NIOD affiches

Collectiegeschiedenis: De collectie werd eind 1984 overgedragen door het toenmalige Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (RIOD), tegenwoordig het Nederlandse Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) .
Omvang: De collectie omvat ca. 5.000 affiches.
Toegankelijkheid: De collectie is ontsloten door middel van een getypt kaartsysteem op onderwerp en op plaats van uitvaardiging dan wel stad of streek waarop de uitvaardiging betrekking heeft. Bovendien verscheen er een gedrukte Bestandcatalogus waarin de collectie uitgebreid beschreven is (zie literatuur).
Meer informatie:
Paul van Capelleveen - 070-3140331

Collectiebeschrijving

Halverwege 1983 werd de KB door het RIOD benaderd of zij bereid zou zijn de collectie affiches uit de Tweede Wereldoorlog, die door het RIOD bewaard werd, over te nemen, omdat het RIOD deze niet op bevredigende wijze kon beheren. Na rijp beraad werd besloten de collectie over te brengen naar de KB, waar de collectie grondig gerestaureerd werd en op speciale wijze werd opgeborgen. Ongeveer 800 dubbele affiches bleven bij het RIOD achter, waar ze beschikbaar zijn voor tentoonstellingen en dergelijke. De collectie in de KB wordt beschouwd als bewaarcollectie en de affiches worden slechts incidenteel uitgeleend.
In 1944 deed Radio Oranje vanuit Londen een oproep aan de Nederlandse bevolking om materiaal betreffende de oorlog te bewaren. Na de bevrijding werd deze oproep herhaald, met het verzoek alles te sturen naar het op 8 mei 1945 opgerichte RIOD. Tussen al dit materiaal bevonden zich de affiches die nu aan de KB overgedragen zijn. De collectie bestaat uit Nederlandse plakkaten en affiches uit de periode 1940-1945.
Er is een drietal genres te onderscheiden: mededelingen van officiële instanties zoals oproepen tot mobilisatie, berichten van de capitulatie en bekendmakingen van de bezetter; voorlichtingsaffiches om de bevolking tot bepaalde dingen aan te sporen zoals affiches tegen de zwarte markt of bepaalde voedingsgewoonten in tijden van voedselschaarste; propaganda- en wervingsmateriaal.

Literatuur

Bestandcatalogus: afficheverzameling Koninklijke Bibliotheek. Den Haag, Rijksdienst Beeldende Kunst, 1992. 3 dl. (Bestandcatalogus Nederlands Affiche Project; 14-16)
W. Goossens. 'Het restauratieprojekt van de collectie affiches uit de Tweede Wereldoorlog in de Koninklijke Bibliotheek'. In: De boekenwereld 4 (1987/88), p. 177-180, ill.