Micha Hamel: Alle enen opgeteld
Micha Hamel, geboren in 1970, is bekend als componist en dirigent. Zijn debuutbundel Alle enen opgeteld verscheen in oktober 2004 bij uitgeverij Augustus en werd inmiddels bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs 2005. Een herdruk verscheen in maart 2005.
De gedichten in deze bundel zijn voornamelijk geschreven in vrije verzen, met variaties in de vorm, en ze zijn relatief lang (één tot anderhalve pagina). Hamel maakt gebruik van alliteratie en klinkerrijm en zelden van eindrijm. De onderwerpen variëren sterk, van observaties en overwegingen tot adviezen aan de lezer. Soms klinkt het persoonlijk in een terugblik op de jeugd, dan weer is het afstandelijk geschreven of met een licht humoristische ondertoon.
Naast losse gedichten bevat de bundel cycli over de schooldagen van een puber, over de vader-zoonverhouding en over vaderfiguren. Bij de vaders treffen we onder anderen portretten aan van Huub Kerstens en Michaël Zeeman.
In de eerste strofen van het gedicht 'Droom' speelt de dichter met de mogelijkheden van de vormgeving van het omslag van de bundel. Hij realiseert zich daarbij dat hij in de loop der jaren veranderd is:
Dit boekje in de hand, de vingers
bevoelen glimlachend de fijne
ruwheid van het papiervlak.
Mmmmmmmmmmmmmmmmmmmooie letter.
Alles ziet er edeler uit nu het zorgvuldig gezet is.
Volwassen foto achterop, niet
lachend, ook niet zo hinderlijk sereen.
Alleen die blote tieten op de voorkant,
moet dat nou, wat is daar voor inhoudelijks aan?
Wel iets. Er staat een gedicht in
dat er duidelijk naar verwijst, bovendien:
ik heb een auto, een gezin en een vriendin,
dus ik ben wat commerciëler geworden.
(p. 58)
In 'Levenslust' gaat het er heel wat ruiger aan toe. Klank en woordbeeld lijken met elkaar te wedijveren om weer te geven welk geluid de lezer hoort en voelt bij het happen uit billen en rukken aan armen. Een geweldadige ervaring:
Word eens schaamteloos voor bloeddorst
gewoon KNARF een hap uit billen nemen.
Zwengel iemands arm uit de kom
tel de haren die je in één (speel niet
vals, een ruk uit één stuk) keer
TRWAK uit kunt trekken, leef
je flink uit, hamer met beide vuisten
BUBUBUBUBUBU een ponum plat
(p. 32)
Alle enen opgeteld verwijst naar de methode die de dichter gebruikt om gedichten in een bundel met een 0 of een 1 te beoordelen en vervolgens deze scores op te tellen en te delen door het totale aantal gedichten. Het is ook een gebruiksaanwijzing voor de lezer.
Rob Schouten prees in Vrij Nederland van 27 november 2004 de onvermoeibare vitaliteit van Hamel: 'zijn werk is exuberant, taalrijk, hij houdt zich niet bepaald in', maar noemde ook een Achillespees: 'nergens proef je enige twijfel'.
