Eerst dit dan dat

In 2004 verscheen Eerst dit dan dat. Deze bundel is heel anders samengesteld doordat de thema's in elkaar grijpen. Het gaat hierin over stilte, beschouwing, over lezen, over schrijven, over het dagelijks leven en muziek. De bundel bevat veel gedichten die verwijzen naar Chinese dichters. Vooral uitgewerkt zijn Su Dongpo, Tao Qian en Du Fu. Het zijn bijna korte verhaaltjes met de activiteiten van de betreffende personen als uitgangspunt. Het ideale gedicht beschrijft Wijnberg in 'Su Dongpo'.

Een gedicht moet over iets gaan: anders kan iemand niet zeggen
of het gedicht overbodig is als hij kan zijn waar het gedicht over gaat.

Wat hij kan zeggen, wat in zijn hart is: een gedicht als het groter is dan het ander,
teleurgesteld als het geen goed gedicht is.

Een ander kan de woorden die te groot en te klein zijn
vergeten als ballen die hij kort na elkaar hoog in de lucht gegooid
heeft
(p. 7.)

Hoe de beide dichters leven wordt uiteengezet in 'Su Dongpo, Tao Qian'.

Tao Qian wordt dronken,
weet niet wat hij daarna moet doen.
Su Dongpo zegt over Tao Qian:
als hij gedronken had kwamen de woorden vanzelf.
Daar staan ze en daar staat hij,
zijn kleren in haast binnenstebuiten aangetrokken.
(p. 21)

Ook geestelijk-spirituele leiders zoals Jezus (Christendom), Roemi (grondlegger van het Soefisme), Dogen (Japans Zenboedist) en Juan de la Cruz (Katholieke heilige) komen in de teksten aan de orde. Soms lopen de gedichten bijna in elkaar over, zoals bij een cyclus. Dat is het geval met het gedicht 'Stil' dat eindigt met de regel 'Dat is zo stil als ik kan zijn.' Het gedicht dat op de aangrenzende pagina staat draagt als titel 'Verder is het hier leeg en stil' en begint met een regel over Jezus die zich afvraagt of hij aan een kruis hangt. De pagina daarna bevat een gedicht over Jezus, die 'meegesleept is' naar 'leeg en stil'. En daarop volgt een gedicht over Juan de la Cruz (in Nederland bekend als Jan van het Kruis)die een tekening maakt van Jezus aan het kruis.

Wat doet de kleine monnik?
Een tekening maken van Jezus aan het kruis
en het papier vastspijkeren aan een houten kruis.

Wat voor werk krijgt de kleine monnik?
Doen wat hij snel kan doen.

Stil zijn kan niet
en ondertussen neemt Jezus hem alles af
wat hij van Jezus kan hebben.
(p. 53)

Zo haken de diverse gedichten in elkaar. Enige pagina's verder zet Wijnberg Maria en Socrates in twee gedichten naast elkaar. Het lijkt of Wijnberg een eigen universum schept, waarin alle belangrijke leiders op hun gebied kunnen figureren, maar er ook buiten kunnen treden in dialoog met hun omgeving.


- Klik voor een uitvergroting
Vooromslag van Eerst dit dan dat (2004)