Koningin Beatrix is sinds haar troonsbestijging in 1980 het belangrijkste lid van de Koninklijke Familie. De Koninklijke Familie wordt gevormd door alle leden van de familie van Oranje-Nassau, ook diegenen die niet in aanmerking komen voor troonsopvolging. De beperkte groep voor wie dat wel geldt, is lid van het Koninklijk Huis en vallen onder ministeriële verantwoordelijkheid. Dat wil zeggen dat de minister-president aanspreekbaar is op het gedrag van de leden van het Koninklijk Huis. Ook krijgen leden van het Koninklijk Huis een toelage uit de staatskas. Leden van het Koninklijk Huis zijn het staatshoofd, het afgetreden staatshoofd en zij, die tot in de tweede graad verwant zijn aan de Koning. Tot 2002 waren ook zij die in de derde graad verwant waren, lid van het Huis. Deze leden hebben op grond van de wet uit 2002 hun lidmaatschap behouden.
Sinds deze wet zijn de volgende personen lid van het Koninklijk Huis: Koningin Beatrix, Prins Willem-Alexander en Prinses Máxima en hun kinderen, Prins Constantijn en Prinses Laurentien en hun twee kinderen, Prinses Margariet en Pieter van Vollenhoven en hun kinderen. Prins Friso en Prinses Mabel behoren niet meer tot het Koninklijk Huis, omdat zij geen toestemming hebben gevraagd voor hun huwelijk. Als Koningin Beatrix aftreedt, wordt Willem-Alexander hoofd van het Koninklijk Huis.
Beatrix is niet alleen hoofd van het Koninklijk Huis, maar ook moeder van een gezin en mater familias voor de Koninklijke Familie. Zij hecht grote waarde aan de familieband. Dit bleek bijvoorbeeld bij de aankondiging van de geboorte van Prinses Amalia, toen de prins van Oranje liet weten dat zij 'door het dolle heen was, ze stond echt bijna te juichen'. Ook in de onrust die ontstond rond de vermeende relatie van Mabel Wisse-Smit met Klaas Bruinsma, nam Beatrix duidelijk stelling ten gunste van haar aanstaande schoondochter. De koningin heeft bij meerdere gelegenheden kenbaar gemaakt dat zij haar drie schoondochters zeer waardeert en dat zij geheel zijn opgenomen binnen de familie. Beatrix werd in 2002 voor het eerst oma. Inmiddels is het vijfde kleinkind op komst.
Beatrix heeft altijd haar uiterste best gedaan haar gezin te beschermen. Toen zij vijftig werd, sprak zij zich in een interview met Hella Haasse hierover uit: 'Wat wij, mijn man en ik, proberen te doen is inderdaad ons privé-leven met ons gezin, ook met de kinderen, heel erg te beschermen. Misschien, sommige mensen zeggen wel eens, een beetje te zeer. Het kan ook misschien in de ogen van buitenstaanders wel eens wat krampachtig overkomen, maar het is een kostbaar goed en wij zijn daar zeer op gesteld en we houden het erg graag voor onszelf.'
Haar belangstelling, en ook haar zorgen, beperken zich niet tot haar eigen gezin. Ook bij minder prettige ontwikkelingen binnen de Koninklijke Familie, toont zij zich betrokken. Dit was bijvoorbeeld het geval bij de affaire-Margarita. Haar echtgenoot, Edwin de Roy van Zuydewijn, voelde zich door de familie geschoffeerd en liet dit – met Margarita – publiekelijk blijken in HP de Tijd. Beatrix liet tijdens haar staatsbezoek in Chili aan de Nederlandse gemeenschap weten dat zij zich zorgen maakte om Margarita en dat zij hoopte dat zij erin zou slagen in alle rust en beslotenheid de problemen tot een oplossing te brengen.
De Oranjes ontmoeten elkaar regelmatig. Niet alleen tijdens de vaste momenten van huwelijk, doop en begrafenissen, maar ook tijdens vakanties. De Koninklijke Familie heeft de gewoonte om elke winter op skivakantie te gaan naar het Oostenrijkse Lech. In de zomer reist de familie af naar Tavernelle, het buitenverblijf van de koningin. In haar jeugd reisde Beatrix ook vaak naar Italië, waar haar ouders een buitenverblijf hadden aan de kust. Zij leerde Italiaans spreken en heeft nog altijd een warme band met het land.
