Dit dossier is bijgewerkt tot 5 juni 2007.
De Amerikaanse (boek) historicus Robert Darnton was in de periode 1 juni 2006 tot en met 31 augustus 2006 als fellow verbonden aan de Koninklijke Bibliotheek. Hij trad daarmee in de voetsporen van zijn illustere voorgangers: Peter Burke en Emmanuel Le Roy Ladurie. Het KB-fellowship wordt in samenwerking met het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) in Wassenaar georganiseerd.
Robert Darnton werd op 10 mei 1939 in de stad New York geboren. Hij studeerde achtereenvolgens in Harvard (US) en Oxford (UK). In 1964 promoveerde hij in Oxford op een onderzoek naar Engelse universiteiten. Darnton werkte daarna als verslaggever voor The New York Times, maar keerde na een jaar terug naar de academische wereld. Aanvankelijk voor de universiteit van Harvard maar sinds 1968 is hij, in verschillende functies, verbonden aan de universiteit van Princeton. Hij is thans werkzaam als hoogleraar Europese geschiedenis en directeur van het Centrum voor Boekwetenschap en Media.
De specialisatie van Darnton ligt op het gebied van de Europese geschiedenis en in het bijzonder de literaire geschiedenis van de Franse Verlichting. Hij deed vooral onderzoek naar schrijvers die niet tot de eerste garnituur van de Verlichting kunnen worden gerekend. Door gebruik te maken van het archief van een achttiende eeuwse Zwitserse uitgever, kreeg hij inzicht in de enorme hoeveelheden illegale boeken over filosofie, atheïsme en pornografie die prerevolutionair Frankrijk werden binnengesmokkeld. Zijn werk leverde een stroom aan publicaties en boeken op die nieuwe inzichten brachten over boekhistorische wetenschap en de oorzaken van de Franse Revolutie. Vertaald in het Nederlands werden o.a.: De grote kattenslachting en andere episoden uit de culturele geschiedenis van Frankrijk (1986), Mesmerisme en het einde van de Verlichting in Frankrijk (1988) en De kus van Lamourette : bespiegelingen over mentaliteitsgeschiedenis (1990).
Darnton wordt beschouwd als een van de grondleggers van de moderne boekwetenschap. Tijdens zijn fellowship aan de KB bestudeert hij een deel van de omvangrijke Franstalige achttiende-eeuwse collectie boeken en pamfletten. De collectie strekt zich uit over een breed scala aan vakgebieden, van politiek en wetenschap, tot reisbeschrijvingen en toneel. Bijna 8.000 Franstalige boeken zijn in de achttiende eeuw in de Nederlanden gedrukt, waaronder 1.200 pamfletten en libelles (smaadschriften). Dit Franse drukwerk werd in de Republiek der Nederlanden gepubliceerd als gevolg van de herroeping van het Edict van Nantes (1685). Vele hugenoten, onder hen tal van uitgevers, ontvluchtten het katholieke Frankrijk en vestigden zich in de gastvrije Republiek. In de daaropvolgende decennia begaven zij zich met zeer veel en belangrijke Franstalige boeken op de Europese markt. Daardoor konden de Nederlanden op wetenschappelijk en cultureel gebied een internationale en invloedrijke rol spelen en kregen zij de naam le magazine du monde.
Over zijn huidige onderzoek schrijft Darnton: “Het almaar groeiende onderzoek naar de geschiedenis van het boek, levert meer vragen op dan het kan beantwoorden. In mijn onderzoek hoop ik een duidelijk antwoord te vinden op de fundamentele vraag: Hoe konden uitgevers zich ontwikkelen in een periode dat het uitgeven van boeken net was erkend als een belangrijke activiteit in de boekenwereld? Ik wil op basis van het beschikbare archiefmateriaal onderzoeken hoe uitgevers zaken deden, hoe peilden ze de publieke belangstelling, onderhandelden ze met auteurs, bestreden ze piratenuitgaven, wisten ze politieke obstakels te vermijden, relatienetwerken te bouwen en ten slotte toch nog een bedrijf op te bouwen? Dat laatste dan ook nog in de roerige tijd die in Frankrijk vooraf ging aan het uitbreken van de Revolutie”.
Als derde KB-fellow zet Darnton een traditie voort. Sinds 2005 nodigt de KB regelmatig gerenommeerde (buitenlandse) onderzoekers als fellow uit. Hiermee wil de KB haar bekendheid als wetenschappelijke bibliotheek bevorderen en de collecties - en de mogelijkheden voor onderzoek die deze bieden - onder de aandacht brengen. De KB werkt hierin samen met het NIAS in Wassenaar om de fellows deel uit te laten maken van de gemeenschap van toponderzoekers aldaar. Robert Darnton werd als KB-fellow voor gegaan door Peter Burke (2005) en Emmanuel Le Roy Ladurie (begin 2006). In 2007 zal Jonathan Israel, evenals Robert Darnton afkomstig van Princeton University, zijn opwachting maken als KB-fellow.
Robert Darnton presenteerde zijn onderzoek tijdens zijn publiekslezing op 31 augustus over marquis De Pelleport, een toonaangevende Franse ‘libelliste’ die zijn schrijverij moest bekopen met een tijdelijk verblijf in de Bastille.
Literatuur
|
|
|
|