Dossier Harry Potter

Dit dossier is bijgewerkt tot 11 december 2007

Literatuur

• Titels Harry Potter serie
• Titels over Harry Potter
• Artikelen over de film, de auteur, de hype en de controverse
• Diversen
• Links

Voldemort, Sneep, Perkamentus, Hermelien, Ron, Malfidus, Dobby, Hagrid, Professor Anderling, Krinkel, Pluisje - bijna ieder kind ként deze figuren. Ze bevolken niet alleen de boeken over Harry Potter, maar ook de hoofden van vele kinderen en minstens zovele volwassenen. En niet voor niets: de boeken die J.K. Rowling over deze jonge tovenaar schreef zijn spannend, verrassend en creatief. Rowling vertelt over een wereld van heksen en tovenaars, die naast onze wereld bestaat. Wij, Dreuzels, kennen die wereld niet, zien er hoogstens af en toe een flard van. Maar Rowling beschrijft alles tot in het detail en met een vanzelfsprekendheid dat je als lezer er volstrekt niet aan twijfelt dat alles wat zij beschrijft bestaat, ook al zien we het niet. Zo bijvoorbeeld de school waar Harry Potter naar toe gaat, Zweinsteins Hogeschool voor Hekserij en Hocus-Pocus. Enerzijds een Engelse kostschool, compleet met uniformen en allerlei riten en regels, die uiteraard stelselmatig door de leerlingen overtreden worden. Anderzijds een fictieve school. Want waar leer je toverdranken bereiden, krijg je les in Zwarte Kunsten, Dreuzelkunde of Zorg voor Fabeldieren? En op welke school krijg je de kans te vechten tegen een reuzentrol of tegen die ijzingwekkende Dementors? Harry's wereld is een spannende wereld, steeds weer nieuw, maar met op de achtergrond toch aldoor de dreiging van Voldemort, de levensgevaarlijke tovenaar die Harry's ouders vermoordde, maar er op dat moment niet in slaagde ook Harry Potter om het leven te brengen en dat al maar weer probeert.

Het verhaal achter Harry Potter lijkt ook tovenarij. Joanne (Jo) Kathleen Rowling (1965) verzon in een vertraagde trein tussen Manchester en Londen de hoofdfiguur: een jongen die een tovenaar was maar dat niet van zichzelf wist. Dat idee bouwde ze verder uit en in vijf jaar schreef ze het eerste boek, waarbij ze tegelijkertijd ook de verhaallijn voor de volgende zes delen bedacht. Want het stond voor haar vanaf het begin af aan vast dat het totaal zeven delen moest worden. Een magisch getal - telde de reeks van J.J. Voskuil over het bureau er niet ook zeven? Naar verluidt schreef bijstandsmoeder Rowling de eerste delen grotendeels in een pub, waar ze een hele tijd kon zitten als ze één consumptie bestelde. Aanvankelijk kostte het moeite een uitgever te vinden, maar toen het eerste deel - Harry Potter and the Philosopher's Stone (Harry Potter en de Steen der Wijzen) -eenmaal verschenen bij Bloomsbury op 30 juni 1997, ging het snel. In Nederland gaan op de datum van publicatie zelfs 's nachts de winkels open en worden alle journaals bevolkt door slaperige kinderkoppies die triomfantelijk hun exmplaar van Harry Potter bemachtigd hebben. Inmiddels behoren de boeken tot de meest vertaalde - Wiebve Buddingh' vertaalde ze op creatieve wijze in het Nederlands - ter wereld.
Ruim driehonderd miljoen exemplaren gingen er wereldwijd over de toonbank. Harry Potter is niet meer weg te denken uit de wereld van hebbedingetjes en speelgoed: potloden, kaarten, puzzles, poppetjes, snoep, lego, computerspelletjes, gummetjes, snoepjes, toverstafjes, brilletjes, maskers - je kunt het zo gek niet bedenken of iemand heeft wel bedacht dat ook daar geld in zit, het almachtige oog van fimproducent Warner Bros ten spijt. En dan nog allerlei websites, allemaal voorzien van vliegende uilen en gouden zwerkbal snaais. Harry Potter inspireert tot zeer veel technische hoogstandjes.
Een en ander legt Rowling geen windeieren. Haar vermogen wordt nu geschat op ruim negenhonderd miljoen euro. Daarmee is zij rijker dan het Britse staatshoofd koningin Elizabeth II.

Opmerkelijk genoeg slaan de boeken aan bij zowel kinderen als volwassenen. Die populariteit werd nog verder verhoogd door de film over het eerste boek, Harry Potter en de Steen der Wijzen, die in november 2001 verscheen. Potter kreeg een gezicht, net zoals zijn vrienden Hermelien en Ron Wemel en al die anderen die in de boeken figureren. Ouders en deskundigen discussiëren over de minimum leeftijd waarop men met een gerust hart er naar toe kan - 35, mét ouders die meekijken werd al gezegd.

Er onstond onrust onder de fans in 2002:  deel vijf had al lang verschenen moeten zijn, maar het gebeurde niet. Er werd volop gespeculeerd: Rowling heeft een writers block omdat ze overdonderd is door het succes; Rowling weet niet wat ze aanmoet met Harry's ontwikkelende sexualiteit; Rowling ontvlucht de sensatiepers. Het bleek een korte inzinking te zijn geweest tijdens het schrijven van The Order of the Phoenix.

Met het verschijnen van Harry Potter and the Deathly Hollows op 21 juli 2007 is de zevendelige boekencyclus voltooid. In dezelfde week ging de verfilming van het vijfde deel in première.
De Nederlandse vertaling van het slotdeel, met de titel Harry Potter en de Relieken des Doods, vond plaats op 17 november 2007.