Dossier Harry Potter

Dit dossier is bijgewerkt tot 29 juli 2011

Voldemort, Sneep, Perkamentus, Hermelien, Ron, Malfidus, Dobby, Hagrid of Professor Anderling, bijna ieder kind ként deze figuren. Ze bevolken de boeken over Harry Potter, en de hoofden van veel kinderen en volwassenen. Dat is niet voor niets: de boeken die J.K. Rowling over deze jonge tovenaar schreef zijn spannend, verrassend en creatief.

Gewone wereld en ‘toverwereld’

Rowling vertelt over een wereld van heksen en tovenaars, die naast onze wereld bestaat. De ‘gewone’ mensen, Dreuzels, kennen die wereld niet, zien er hoogstens af en toe een flard van. Maar Rowling beschrijft alles tot in detail en met zo’n vanzelfsprekendheid, dat je als lezer er niet aan twijfelt dat alles wat zij beschrijft bestaat, ook al zien we het niet. De school waar Harry Potter naartoe gaat, Zweinsteins Hogeschool voor Hekserij en Hocus-Pocus is enerzijds een Engelse kostschool. Compleet met de gebruikelijke uniformen en allerlei riten en regels, die de leerlingen stelselmatig overtreden. Anderzijds is het een fictieve school, want waar leer je toverdranken bereiden, krijg je les in Zwarte Kunsten, Dreuzelkunde of Zorg voor Fabeldieren? Op welke school krijg je de kans te vechten tegen een reuzentrol of tegen die ijzingwekkende Dementors?

Voortdurend bedreigd

Harry's wereld is een spannende wereld, steeds weer nieuw, maar met op de achtergrond toch aldoor de dreiging van Voldemort, de levensgevaarlijke tovenaar die Harry's ouders vermoordde, maar er op dat moment niet in slaagde ook Harry Potter om het leven te brengen en dat telkens weer probeert.

Moeizame start

Joanne (Jo) Kathleen Rowling (1965) verzon in een vertraagde trein tussen Manchester en Londen de hoofdfiguur: een jongen die een tovenaar was maar dat niet van zichzelf wist. Dat idee bouwde ze verder uit en in vijf jaar schreef ze het eerste boek, waarbij ze meteen de verhaallijn voor de volgende zes delen bedacht. Want het stond voor haar vanaf het begin vast dat het totaal zeven delen moest worden. Naar verluidt schreef de toen nog bijstandsmoeder Rowling de eerste delen grotendeels in een pub. Ze kon daar een hele tijd zitten schrijven, terwijl ze slechts één consumptie bestelde.

Eerste deel een succes

Aanvankelijk kostte het moeite een uitgever te vinden, maar toen het eerste deel - Harry Potter and the Philosopher's Stone (Harry Potter en de Steen der Wijzen) - eenmaal was verschenen bij Bloomsbury in juni 1997 ging het snel. Sindsdien gaan ook in Nederland op de dag van het verschijnen van een volgend deel zelfs 's nachts de winkels open. In de televiesiejournaals zijn slaperige kinderen te zien die triomfantelijk hun nieuwe exemplaar van Harry Potter in handen hebben. Inmiddels behoren de boeken tot de meest vertaalde - Wiebe Buddingh' vertaalde sinds 1998 alle delen op creatieve wijze in het Nederlands - ter wereld. Ruim driehonderd miljoen exemplaren gingen er wereldwijd over de toonbank.

Spin-off

Harry Potter valt niet meer weg te denken uit de wereld van hebbedingetjes en speelgoed: potloden, kaarten, puzzles, poppetjes, snoep, lego, computerspelletjes, gummetjes, snoepjes, toverstafjes, brilletjes, maskers - je kunt het zo gek niet bedenken of iemand heeft wel bedacht dat ook daar geld in zit, het almachtige oog van fimproducent Warner Bros ten spijt. En dan nog allerlei websites, allemaal voorzien van vliegende uilen en gouden zwerkbal snaais. Rowling werd schatrijk door het grote succes. Haar vermogen wordt geschat op ruim negenhonderd miljoen euro. Daarmee is zij rijker dan het Britse staatshoofd koningin Elizabeth II.

Films

Opmerkelijk genoeg slaan de boeken aan bij zowel kinderen als volwassenen. Die populariteit werd nog verder verhoogd door de verfilming van het eerste boek, Harry Potter en de Steen der Wijzen, die in november 2001 in première ging. Harry Potter kreeg een gezicht, net zoals zijn vrienden Hermelien en Ron Wemel en alle andere personages in de boeken. Inmiddels zijn alle delen van de boeken verfilmd.
Ouders en deskundigen discussiëren over de minimum leeftijd waarop men met een gerust hart er naartoe kan - 35, mét ouders die meekijken werd al gezegd.

Korte onderbreking

Er onstond onrust onder de fans in 2002, want deel vijf verscheen maar niet. Allerlei speculaties deden de ronde: Rowling heeft een writers block omdat ze overdonderd is door het succes; Rowling weet niet wat ze aanmoet met Harry's ontwikkelende sexualiteit; Rowling ontvlucht de sensatiepers. Het bleek een korte inzinking te zijn geweest tijdens het schrijven van The Order of the Phoenix.

Zevende en laatste deel

Met het verschijnen van Harry Potter and the Deathly Hollows in juli 2007 is de zevendelige boekencyclus voltooid. In dezelfde week ging de verfilming van het vijfde deel in première. De Nederlandse vertaling van het slotdeel, met de titel Harry Potter en de Relieken des Doods, kwam uit in november 2007.
Rowling heeft het voornemen deel acht van Harry Potter uit te brengen, maar alleen als e-book. Begrijpelijkerwijs heeft dit bij de boekenbranche tot onrust geleid.