Dossier Koninklijk huis

Dit dossier is bijgewerkt tot 22 maart 2004

Literatuur

Prinses Juliana en Prins Bernhard

Op 20 maart 2004 overleed prinses Juliana op 94-jarige leeftijd. Hoewel zij zich al sinds het begin van de jaren negentig steeds meer heeft teruggetrokken uit het openbare leven, verdween zij getuige de vele titels die ook na haar abdicatie in 1980 aan haar werden gewijd nimmer uit het oog. In 1999 verschenen ter gelegenheid van haar negentigste verjaardag een groot aantal terugblikken op haar leven.
Prinses Juliana nam in 1948 de scepter over van haar moeder, Koningin Wilhelmina, na in 1947 al enige weken als regentes te hebben opgetreden in verband met de slechte gezondheid van haar moeder. Een aantal belangrijke gebeurtenissen tijdens haar regeringsperiode waren de soevereiniteitsoverdracht van Indonesië in 1949 en Suriname in 1975 en de watersnoodramp van 1953. Ook speelde in de jaren vijftig de zogenaamde 'Greet Hofmans-affaire'. De grote invloed die deze gebedsgenezeres op Juliana had, leidde bijna tot een monarchale crisis.
Toen zij de troon besteeg in 1948 was zij al 11 jaar getrouwd met Bernhard zur Lippe-Biesterfeld. Deze van oorsprong Duitse jurist verkreeg in 1936, het jaar dat hij zich met Juliana verloofde het Nederlands staatsburgerschap. Zijn activiteiten in de Tweede Wereldoorlog culmineerden in 1944 in het bevelhebberschap van de Nederlandse en Binnenlandse Strijdkrachten, hij bleef een belangrijke rol spelen in het leger totdat de Lockheed-affaire (waarbij de schijn van het ontvangen van steekpenningen niet weerlegd kon worden) een einde maakte aan zijn directe betrokkenheid.

Koningin Beatrix en Prins Claus

In 1938 werd Beatrix te Baarn geboren. Kort na haar tweede verjaardag week zij in verband met de Duitse inval met haar ouders uit naar Engeland en later naar Canada. Na haar schoolopleiding ging zij in Leiden studeren. Toen zij in 1965 haar verloving met Claus von Amsberg aankondigde, leidde dit in het nog wederopbouwende Nederland tot een omvangrijke publieke discussie. A. Roland Holst nam het voor haar op en dichtte in 1965:

Eens straalt Uw vreugde door de tweedrachtswolk.
Mij popelt reeds als ik Uw lach vertolk:
Een lach van warme willekeur. Zij blijve
Levenslang een geneeskracht voor Uw volk!

De ophef was niet van lange duur en Claus werd snel geaccepteerd. In 1980 deed Juliana afstand van de troon ten gunste van haar dochter. Het Koningshuis, een geheel aan het Oranjehuis gewijd tijdschrift, schreef als slot van een lovend stuk over de inzet van Beatrix: 'Heus, het zal met Beatrix aan het roer waarachtig wel gaan. 't Is alleen... even wennen.' Het wende blijkbaar snel want in 1981 verscheen Het jaar van Beatrix waarin uit een enquête bleek dat de populariteit van de koningin sterk was toegenomen.

Prins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta

Prins Willem-Alexander werd op 27 april 1967 geboren. Prins Claus zag de toekomst toen waarschijnlijk nog niet zo somber in als in 1971 toen hij zei: 'Als we zo doorgaan geloof ik dat we inderdaad geen overlevingskansen hebben en is het misschien wel onverantwoord om nu kinderen te krijgen' (uit: Het Prinselijk Citatenboekje Bernhard/Claus, Amsterdam 1972). Prins Willem-Alexander studeerde van 1987 tot 1993 geschiedenis in Leiden. Daarna legde hij zich voornamelijk toe op watermanagement. Op 30 maart 2001 verloofde hij zich met Máxima Zorreguieta. Op 2 februari 2002 traden zij in Amsterdam in het huwelijk. Op 7 december werd hun eerste kind geboren: prinses Amalia.