Dossier Koninklijk huis

Dit dossier is bijgewerkt tot 15 augustus 2011

Hieronder een kort overzicht waarin Nederlandse vorstinnen uit de tweede helft van de twintigste eeuw en de kroonprins aan de orde komen.

Prinses Juliana en Prins Bernhard

In maart 2004 overleed prinses Juliana op 94-jarige leeftijd. Zij had zich sinds het begin van de jaren negentig steeds meer teruggetrokken uit het openbare leven. Toch verdween zij zeker niet geheel uit het oog, gezien de vele titels die na haar abdicatie in 1980 aan haar werden gewijd. Zo werden in 1999 ter gelegenheid van haar negentigste verjaardag een groot aantal terugblikken op haar leven gepubliceerd.
Prinses Juliana nam in 1948 de kroon over van haar moeder, Koningin Wilhelmina, na in 1947 al enige weken als regentes te hebben opgetreden in verband met Wilhelmina's zwakke gezondheid. Een aantal belangrijke gebeurtenissen tijdens Juliana's regeringsperiode waren de soevereiniteitsoverdracht van Indonesië in 1949 en Suriname in 1975 en de watersnoodramp van 1953. Ook speelde in de jaren vijftig de zogenoemde 'Greet Hofmans-affaire'. De grote invloed die deze gebedsgenezeres op Juliana had, leidde bijna tot een monarchale crisis.
In januari 1937 huwde Juliana de Duitse prins Bernhard zur Lippe-Biesterfeld. Deze was in juni 1911 geboren en had rechten gestudeerd. Bernhard had in 1936 het Nederlands staatsburgerschap verkregen, toen hij zich met Juliana verloofde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij actief aan geallieerde zijde. In die rol werd hij in 1944 bevelhebber van de Nederlandse en Binnenlandse Strijdkrachten. Bernhard bleef nauw betrokken bij de krijgsmacht, totdat hij door de Lockheed-affaire (Bernhard zou steekpenningen van dat bedrijf hebben aangenomen) in 1976 al zijn militaire functies moest neerleggen.

Koningin Beatrix en Prins Claus

In 1938 werd Beatrix te Baarn geboren. Kort na haar tweede verjaardag moest het koninklijk gezin in verband met de Duitse inval uitwijken naar Engeland en later naar Canada. Na het gymnasium ging Beatrix in Leiden studeren. Toen zij in 1965 haar verloving met de Duitse Claus von Amsberg aankondigde, leidde dit in Nederland - amper twintig jaar na de Tweede Wereldoorlog - tot een veel publieke discussie. A. Roland Holst nam het voor haar op en dichtte in 1965:

Eens straalt Uw vreugde door de tweedrachtswolk.
Mij popelt reeds als ik Uw lach vertolk:
Een lach van warme willekeur. Zij blijve
Levenslang een geneeskracht voor Uw volk!

De ophef was van korte duur en Claus werd snel een populair lid van het koningshuis. In 1980 deed Juliana afstand van de troon ten gunste van haar dochter. Het Koningshuis, een geheel aan het Oranjehuis gewijd tijdschrift, schreef als slot van een lovend stuk over Beatrix: 'Heus, het zal met Beatrix aan het roer waarachtig wel gaan. 't Is alleen... even wennen.' Die gewenning ging snel, want bij een enquête (1981) in Het jaar van Beatrix bleek dat de populariteit van de nieuwe koningin sterk was toegenomen.

Prins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta

Prins Willem-Alexander werd in april 1967 geboren. Prins Claus zag de toekomst van de wereldbevolking kennelijk niet zo somber in als in 1971, toen hij zei: 'Als we zo doorgaan geloof ik dat we inderdaad geen overlevingskansen hebben en is het misschien wel onverantwoord om nu kinderen te krijgen' (uit: Het Prinselijk Citatenboekje Bernhard/Claus, 1972).
Willem-Alexander doorliep een opleidingstraject en rondde dat af met een studie geschiedenis in Leiden van 1987 tot 1993. Daarna legde hij zich toe op het watermanagement.
Op 30 maart 2001 verloofde hij zich met de Argentijnse Máxima Zorreguieta. Op 2 februari 2002 traden zij in Amsterdam in het huwelijk. Uit dat huwelijk werden de prinsessen Amalia, .