Dit dossier is bijgewerkt tot 7 september 2010
De Taalunie, het samenwerkingsorgaan waarin Nederland, Vlaanderen en Suriname afspraken maken over het gebruik van de Nederlandse taal bestaat op 9 september dertig jaar. De Taalunie verzorgt onder meer het zogenaamde ‘Groene boekje’ met de officiële spelling van Nederlandse woorden. Ook ondersteunt ze projecten op het terrein van literatuurgeschiedenis en vertaalkunde en kent ze elke drie jaar de Prijs der Nederlandse Letteren toe. Het jubileum van de Taalunie wordt groots gevierd met veel aandacht voor ‘Nederlands, wereldtaal’.
Geschiedenis
Het duurde lang voordat de Taalunie werd opgericht. Vlak na de Tweede Wereldoorlog spraken Nederland en België al af dat ze voortaan gezamenlijk zouden beslissen over de regels voor de Nederlandse taal, en dan vooral over de spellingsregels. Daarnaast wilden ze inniger samen werken op cultureel niveau. Via allerlei verdragen en tussenstappen leidde dat uiteindelijk tot de oprichting van de Taalunie in 1980.
Verdrag
In 1980 ondertekenden de ministers van Nederland en België het ‘Verdrag inzake de Nederlandse Taalunie’. Artikel 2 van het verdrag luidde: ‘De Taalunie heeft tot doel de integratie van Nederland en de Nederlandse gemeenschap in België op het gebied van de Nederlandse taal en letteren in de ruimste zin.’ Inmiddels is België een aantal staatshervormingen verder en tegenwoordig is niet langer België maar Vlaanderen de partner van Nederland in de Taalunie.
Suriname
Sinds 2004 is de Republiek Suriname geassocieerd lid van de Taalunie en heeft ze ook een stem in het gemeenschappelijke beleid over de Nederlandse taal en de Nederlandse letteren. In Suriname besteedt de Taalunie veel aandacht aan het onderwijs in de Nederlandse taal. Dat is in de Surinaamse praktijk vaak heel anders ingericht dan in Nederland en Vlaanderen, omdat het Nederlands niet voor elke Surinamer de eerste taal is.
Literatuurgeschiedenis
De inspanningen van de Taalunie voor de integratie van de Nederlandse letteren blijken het duidelijkst uit de Geschiedenis van de Nederlandse literatuur, waarvan sinds 2006 inmiddels vijf delen zijn verschenen. De laatste delen verschijnen in 2012. In dit overzichtswerk worden de Vlaamse en de Nederlandse literatuurgeschiedenis als één geheel beschouwd. Die visie deelt niet iedereen: volgens sommigen miskent deze opzet de culturele verschillen tussen Nederland en Vlaanderen. Dat probleem speelt echter nog niet bij de Middeleeuwen, want toen bestonden Nederland en België nog niet als aparte landen.
Literair vertalen
De Nederlandse Taalunie maakt zich ook sterk voor de verspreiding van de Nederlandstalige literatuur in het buitenland. Zo droeg ze ook bij aan een Duitse en Engelse geschiedenis van de Nederlandse literatuur. Sinds 2001 ondersteunt zij bovendien het Expertisecentrum Literair Vertalen in Utrecht. Daar worden vertalers opgeleid die de Nederlandse literatuur toegankelijk maken voor anderstaligen. De Taalunie hamert voortdurend op het belang van goede vertaalopleidingen.
Diensten
De Taalunie levert nog veel meer diensten op het gebied van de Nederlandse taal en letteren. Eén van de bekendste is de officiële Woordenlijst Nederlandse Taal, beter bekend als het ‘Groene boekje’, tegenwoordig natuurlijk ook online beschikbaar. Daarnaast biedt de Taalunie een ‘Steunpunt Nederlandstalige terminologie’ en een Taaladviesdienst. De Taalunie geeft een eigen tijdschrift uit over taal en taalbeleid: Taalschrift.
Jubileumfeest
De Taalunie houdt een groot jubileumfeest op 20 november in Brugge, met speciale aandacht voor alles wat jongeren met taal kunnen. Jongeren tussen 14 en 18 jaar kunnen een optreden in Brugge winnen door mee te doen aan een speciale wedstrijd.
Literatuur
Links
|
| Vijf jaar taalunieverdrag 1980-1985 / Nederlandse Taalunie, 1985 |
|
| Laaggeletterd in de Lage Landen : hoge prioriteit voor beleid / Ella Bohnenn ... et al., 2004 |
|
| Alles is taal geworden : geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1800-1900 / Willem van den Berg en Piet Couttenier, 2009 |
|
| Woordenlijst Nederlandse taal / samengest. door het Instituut voor Nederlandse Lexicologie, 2005 |