Jaar van het religieus erfgoed 2008
2008 is uitgeroepen tot jaar van het religieus erfgoed, voornamelijk om onder de aandacht te brengen wat er verdwijnt aan monumentale religieuze gebouwen en voorwerpen. Ons geseculariseerde land heeft talloze kerken en kloosters afgebroken. Of ze zijn omgebouwd en hebben een andere bestemming gekregen als woonhuis, museum, boekhandel, conferentieoord of zelfs café. Religieuze voorwerpen zoals kandelaars, heiligenbeelden en rozenkransen zijn al jaren te vinden op vlooienmarkten en op Marktplaats.
Schriftelijk religieus erfgoed
Religie neemt vorm aan in gebouwen en voorwerpen, maar is toch voor het grootste deel onstoffelijk. De gelovige bidt, zingt, mediteert, heeft mystieke ervaringen, gaat op pelgrimstocht – en schrijft daar vaak over. De neerslag van die religieuze beleving op papier of perkament is óók religieus erfgoed. Daarnaast kennen diverse religies heilige boeken die keer op keer toegankelijk worden gemaakt voor jongere generaties in nieuwe vertalingen. De Koninklijke Bibliotheek heeft veel van dit schriftelijke religieuze erfgoed in huis, vanaf de middeleeuwen tot de huidige tijd.
Oude en nieuwe uitgaven
Zo zijn middeleeuwse mystici als Ruusbroec en Thomas à Kempis aanwezig in de KB in vroege drukken en in moderne uitgaven. Er is bijvoorbeeld een uitgave van De navolging van Christus uit 2007 – maar daarvan is ook een handschrift uit de 15e eeuw aanwezig. Natuurlijk heeft de KB een exemplaar van een oude Statenbijbel en vindt u er diverse uitgaven van de Psalmen – in de vertaling van Dathenus, zowel als in de vertaling van Ida Gerhardt en Marie van der Zeyde.
Handschriften
Veel prachtige geïllumineerde (= van illustraties, randversieringen en versierde beginletters voorziene) middeleeuwse handschriften kunt u doorbladeren op een aparte website en aan twee heel speciale middeleeuwse handschriften zijn aparte websites gewijd: het Bout Psalter-Getijdenboek en het enig bewaarde exemplaar van de Beatrijs, een bijzondere Maria-legende. Oude en moderne religieuze dichters vindt u terug bij ‘Dichter op het scherm’.
Wat heeft de Koninklijke Bibliotheek te bieden?
Via de catalogus vindt u honderden titels op het gebied van religie in het algemeen en de joodse en christelijke godsdienst in het bijzonder. Daarnaast is er aandacht voor de jongere godsdiensten in Nederland als de Islam en het boeddhisme. In het themapaviljoen ‘Religie’ in de Leeszaal van Nederland vindt u over alle in Nederland gangbare religies studiemateriaal en bronnenuitgaven. U kunt dit rustig ter plaatse bekijken en u oriënteren op wat de KB aan religieus erfgoed in huis heeft.
Het Nederlands Muziek Instituut ten slotte, de centrale bewaarplaats voor het Nederlands muzikaal erfgoed, bezit archieven over onder andere kerkmuziek. Dit instituut is gehuisvest in het gebouw van de Koninklijke Bibliotheek.
Literatuur
Links
- Webexposities: Middeleeuwse verluchte handschriften, Beatrijs, Bout en het thema ‘Religieuze werken’ uit Honderd Hoogtepunten.
- Dichters op het scherm: Hadewijch, Suster Bertken, De godsdienst van Constantijn Huygens, Willem Jan Otten
|
| Kansen voor kerkgebouwen / red. Annie Schram et. al., 2007 |
|
| Kloosters als religieus erfgoed / Sjef Hendrikx, 2008 |
|
| Religieus erfgoed uit kerken en kloosters in de Lage Landen / Mieke van Zanten, 2008 |
|
| Biblia, dat is: de gantsche H. Schrifture, 1660 |
|
| De navolging van Christus / Thomas a Kempis, 2007 |