Scouting in Nederland 100 jaar

Dit dossier is bijgewerkt tot 28 juli 2010

Van 26 juli tot 4 augustus 2010 wordt bij Roermond de JubJam100 gehouden om honderd jaar scouting in Nederland te vieren. Zo’n elfduizend jonge deelnemers uit verschillende werelddelen komen daarvoor bijeen, samen met ongeveer 1.400 begeleiders en vrijwilligers.

Baden Powell

In augustus 1907 organiseerde Robert Baden Powell (1857-1941) voor het eerst een jongenskamp op het Engelse eiland Brownsea. 21 jongens namen daaraan deel en zij waren de eerste boy scouts ter wereld. Baden Powell besloot zo’n kamp op te zetten nadat hij had gemerkt dat zijn boek Aids to scouting erg populair was. Het was oorspronkelijk bedoeld voor militaire verkenners, maar de Engelse schooljeugd gebruikte het om er het verkenningsspel ‘B.P. Scouts’ (Baden Powell scouts) mee te beoefenen. En zo was de scouting-beweging ontstaan.

Duizenden scouts

Het vervolg op het kamp op Brownsea was in september 1909 een rally (bijeenkomst) in Londen, waarvoor maar liefst elfduizend boy scouts bijeenkwamen. Bovendien verscheen er een aantal meisjes, die hun eigen uniformen hadden ontworpen. Na deze successen in Groot-Brittannië waaide scouting al snel over naar het vasteland.

Scouting in Nederland

In 1910 werden de eerste Nederlandse verkenners-troepen gevormd in enkele steden. In datzelfde jaar werd de Nederlandse Padvinders Organisatie opgericht. De NPO en de zusterorganisatie Nederlandse Padvinders Bond gingen in 1915 samen verder als De Nederlandse Padvinders (NPV). Voor de Nederlandse meisjes kwam er in 1916 een eigen vereniging: het Nederlands Meisjes Gilde, later Nederlands Padvindsters Gilde. De verzuiling in Nederland viel ook hierbij te herkennen: protestante scouts heetten ‘padvinders’, de katholieke scouts ‘verkenners’. Deze verenigingen en hun katholieke verwanten gingen in 1973 op in de Vereniging Scouting Nederland, met 100.000 jeugd- en kaderleden.

World Jamborees

De Nederlandse padvinders viel de eer te beurt in 1937 de vijfde World Jamboree te organiseren. In Vogelenzang kwamen meer dan 28.000 scouts uit 54 landen opdagen. Een enorme belevenis voor de Nederlandse jongeren, die toen nauwelijks in het buitenland kwamen, om zoveel scouts uit de hele wereld te zien. Dit was de laatste Jamboree waar Baden Powell zelf bij was; hij overleed in 1941 op bijna 84-jarige leeftijd. In 1995 vond de 18e World Jamboree ook plaats in Nederland, waarbij bijna 29.000 scouts elkaar ontmoetten in Flevoland.

21e eeuw

Scouting Nederland telt tegenwoordig zo’n 90.000 jeugdleden en 30.000 kaderleden, verdeeld over dertienhonderd locale scoutinggroepen. Wereldwijd kent scouting momenteel ruim dertig miljoen leden. Die leden zijn onderverdeeld in leeftijdsgroepen: bevers (5 tot 7 jaar), welpen, esta’s, kabouters en dolfijnen (7-11 jaar), scouts (10-15), explorers (14-17) en de jongerentak, leiding, bestuur en plus-scouts (16 jaar en ouder).

Scouts: hulpvaardige individuen

De activiteiten van de verenigingen staan nog altijd in het teken van de ideeën van Baden Powell: ontplooiing en ontwikkeling van het individu. Hierbij spelen zelfstandigheid, regels en gelofte, hulpvaardigheid, het buitenleven en de internationale verbondenheid een grote rol. Wie toe wil treden moet een belofte afleggen waarin deze aspecten aan bod komen. De gelofte van de kabouters: “Een kabouter speelt samen met anderen in Bambilië. Hij is eerlijk, vriendelijk en houdt vol en zorgt goed voor de natuur.”

Festiviteiten in 2007

In de hele wereld werd in juli 2007 gevierd dat Baden Powell in 1907 het eerste jongenskamp organiseerde en scouting dus honderd jaar bestond. Bij de World Jamboree, die dat jaar in Groot-Brittannië plaatsvond, was er uiteraard veel aandacht voor dit jubileum. De Spirit Flame, die op 22 februari 2007 werd ontstoken bij het graf van Lord Baden-Powell in Nyeri, Kenia, kwam op 31 juli aan op zijn bestemming: het Eeuwkampvuur op het eiland Brownsea.

Toekomst voor scouting?

In 2007 startte de voorbereiding voor de JubJam 2010 met discussies in het Project 2010. De vraag was of scouting zich de afgelopen decennia wel voldoende heeft aangepast aan de sterk veranderde samenleving. Sloot de scoutingformule nog aan bij de opvattingen en wensen van de moderne jongere? De grote opkomst bij de JubJam2010 toont aan dat scouting nog wel degelijk de jeugd kan enthousiasmeren.

De KB bezit vele tientallen boeken over scouting, waaronder een editie van Scouting for boys door Baden Powell uit 1910.