Dit dossier is bijgewerkt tot 15 juli 2009
Na bijna tweehonderd jaar is per 1 juli 2009 een van de oudste kranten van Nederland in papieren vorm verdwenen. Staatssecretaris Ank Bijleveld van Binnenlandse Zaken ontving op die dag de laatste gedrukte uitgave van de Staatscourant. De in 1814 in het leven geroepen Staatscourant is vanaf die datum alleen nog digitaal beschikbaar.
Medium bij de wetgeving
De Staatscourant is, samen met het Staatsblad en het Tractatenblad, het officiële medium voor bekendmaking van regelgeving; alle Nederlandse wetten worden erin gepubliceerd. De Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen bepalen dat wetten pas rechtsgeldigheid krijgen als ze verschenen zijn in de Staatscourant, respectievelijk het Staatsblad en het Tractatenblad. Met ingang van 27 november 2008 zijn deze wetten zodanig gewijzigd dat nieuwe regelgeving elektronisch gepubliceerd wordt, in plaats van in gedrukte vorm. Die elektronische publicatie heeft daardoor rechtsgeldigheid verkregen. Daarmee is een einde gekomen aan een tijdperk.
Het begin
Voorloper van de Staatscourant was in 1798-1799 de Algemeene staats-courant. Van 1805 tot 1813 verschenen de Bataafsche Staats-courant en de Koninglyke (Staats-)courant. Deze naamswisselingen ontstonden door de politieke situatie in de Lage Landen. Het ging om de Franse tijd, de Bataafse Republiek en het Koninkrijk Holland.
Een van de eerste gezagsdaden van prins Willem (de latere koning Willem I) na zijn terugkeer uit ballingschap was het instellen van de Nederlandsche Staatscourant. Op 1 januari 1814 verscheen Stcr. 1814, nr.1.
Sinds 1985 droeg de krant de naam Staatscourant.
Tweede Wereldoorlog
Op 14 mei 1940 verscheen in de krant het laatste besluit dat koningin Wilhelmina had ondertekend. Tijdens de bezetting bleef eigenaardig genoeg de ondertitel van de krant 'Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden' bestaan.
In Londen verscheen tegelijkertijd een eigen Staatscourant. De regering in ballingschap kondigde daarin haar besluiten af. Tussen mei 1940 en mei 1945 verschenen in totaal 55 Londense Staatscouranten. Op 6 mei 1945 verscheen de krant weer in Den Haag met, in tweekleurendruk, een proclamatie van het College van Vertrouwensmannen. Dit college vulde het gezagsvacuüm op, in afwachting van de terugkeer van de regering.
Staatscourant als een gewone krant
In de jaren zestig van de vorige eeuw kwam er ook bij de Staatscourant wat meer leven in de brouwerij. Een eigentijdse opmaak, af en toe een foto en stapsgewijze uitbreiding van de inhoud met persberichten en toespraken van bewindslieden. Kortom, bijna een gewone krant. Maar toch omzichtig, want de ministers en de kamerleden mochten niet in verlegenheid worden gebracht Het aantal abonnees bedroeg ruim tienduizend; de laatste jaren daalde de oplage naar zo´n zesduizend.
Van papier naar digitaal
Ook de Staatscourant gaat mee met de digitale ontwikkelingen. Op 5 september 2008 is, vooruitlopend op het stopzetten van de papieren uitgave, de laatste Staatscourant met een redactionele inhoud verschenen.
Voor de toelichting op wetten en regels wordt het redactionele deel door SDU Uitgevers voortgezet. Onder de naam SC Online en SC, wetten en regels verklaard zijn er een online en een wekelijkse papieren uitgave beschikbaar.
De Staatscourant in de KB
De KB bezit alle afleveringen van de Staatscourant vanaf nummer 1. In de Leeszaal van Nederland kan de onderzoeker, student of liefhebber die inzien. Daar staan tevens de handelingen van de Staten-Generaal en andere kamerstukken. Eind 2006 is de Koninklijke Bibliotheek gestart met het project Databank Digitale Dagbladen. Binnen dit project wordt ondermeer de Staats-Courant 1814-1848 gedigitaliseerd en wellicht vanaf 2010 digitaal beschikbaar gesteld. (Zie daarvoor bij de links onderaan.) Ten slotte moet hier de website van de 'Staten-Generaal digitaal' vermeld worden.
Literatuur
Publicaties over de Staatscourant
Links
|
| Staatscourant uit 1814 |
|
| Allerlaatste papieren editie van de Staatscourant |
|
| Dr. Wybo Fijnje (1750-1809) / Chr. Kroes-Ligtenberg, 1957. Fijnje was vanaf 1798 directeur Algemene Staats-Courant en vanaf 1805 tot 1809 hoofdredacteur van de Bataafse Staatscourant |
|
| 5 september 2008: laatste Staatscourant met redactionele bijdrage |
|
| Staatscourant: tussen wet en opinie / samengesteld door de redactie van de Staatscourant, 1993 |