WK Voetbal

Dit dossier is bijgewerkt tot 8 augustus 2007

Van 9 juni tot 9 juli 2006 werd in Duitsland het wereldkampioenschap voetbal gespeeld. Op 11 juni speelde Nederland zijn eerste wedstrijd tegen Servië Montenegro. Een korte terugblik op de voorgaande toernooien.  

Op zondag 13 juli 1930 wordt in Montevideo, Uruguay de aftrap verricht van een voetbaltoernooi dat zal uitgroeien tot het populairste sportevenement in de wereld: het wereldkampioenschap. Het gastland gaat uiteindelijk aan de haal met de eerste trofee, welke de naam draagt van de belangrijkste initiator van het toernooi: de Jules Rimet-beker. 

Vier jaar later is Italië de gastheer. Wereldkampioen Uruguay ziet de lastige bootreis naar Europa niet zitten en zegt af. Argentinië, vice-wereldkampioen, stuurt een B-team. Het Italië van Mussolini móet winnen, wat ook gebeurt. Het woord omkoping valt geregeld in die dagen. Oranjes debuut blijft beperkt tot een 3-2 nederlaag tegen Zwitserland.

In 1938 is Frankrijk als gastland gekozen door Jules Rimet, toen voorzitter van de FIFA, de wereld voetbalbond. Titelverdediger Italië verslaat Hongarije in het Stade Colombes met 4-2. Brazilië wordt derde. Nederland speelt één wedstrijd; Tsjechoslowakije wint na verlenging met 3-0.  

Pas in 1950 kan in Brazilië het volgende wereldkampioenschap worden georganiseerd. De finale tegen Uruguay zal uitgroeien tot een groot nationaal trauma. Het favoriete Brazilië verliest in het stadion Maracana in Rio de Janeiro voor het recordaantal van naar schatting 174.000 toeschouwers met 2-1.

In 1954 zijn alle serieuze voetballanden in Zwitserland van de partij. Favoriet Hongarije vernedert met sprankelend voetbal West-Duitsland: 8-3. In de finale ontmoeten beide landen elkaar weer. De Hongaren kampen met blessures en hardnekkige tegenstand van de gewaarschuwde Duitsers. Na het laatste fluitsignaal is het ‘Wonder van Bern’ een feit. Duitsland bezorgt Hongarije met 3-2 de enige voetbalnederlaag in de periode 1950-1956.

Het toernooi in Zweden in 1958, waarover altijd in lovende termen wordt gesproken, is het toernooi van Brazilië en Frankrijk. Eén speler springt er uit: de 17-jarige Braziliaan Pele. De Fransman Just Fontaine maakt dertien doelpunten in zes wedstrijden, een tot op heden niet geëvenaarde prestatie. In de finale verliest Zweden kansloos met 5-2 van Brazilië.

Chili 1962 staat niet bekend als een bruisend evenement. Dat ligt niet alleen aan de afwezigheid van Pele bij de latere wereldkampioen Brazilië (een blessure in de tweede wedstrijd), maar vooral door de veranderde strijdwijze van met name enkele Europese teams. De defensieve voetbalstijl heeft zijn intrede in het voetbal gedaan. Dit zogeheten‘catenaccio’ doet veel afbreuk aan het voetbal als kijkspel. 

In 1966 komt het wereldkampioenschap naar de bakermat van het voetbal: Engeland. Na een gelijke stand van 2-2 na negentig minuten scoort Engeland uiteindelijk 3-2. De geldigheid van dit doelpunt wordt - nog steeds - door de Duitsers in twijfel getrokken. Brazilië rekent in 1970 in Mexico op schitterende wijze af met het verdedigend ingestelde Italië (4-1). In de spectaculaire halve finale tussen West-Duitsland en Italië (3-4, na verlenging) speelt Franz Beckenbauer de wedstrijd met een arm in een mitella. Het is moeilijk voorstelbaar dat zoiets in het hedendaagse voetbal nog mogelijk is. Brazilië mag de Jules Rimet-beker, die het voor de derde keer verovert, houden. Spijtig genoeg wordt deze in 1983 gestolen.

Twee jaar na de Olympische Spelen mag West-Duitsland in 1974 het wereldkampioenschap organiseren. In de finale verslaan zij het tot dan verrassend acterende Nederlands elftal, dat voor het eerst op een toernooi aanwezig is, met 2-1. Het eerste doelpunt in de finale valt al na zestig seconden, als Nederland via Neeskens een strafschop weet te benutten. Op dat moment is nog geen Duitser aan de bal geweest.  

Het toernooi van 1978 in Argentinië is bij velen zeer omstreden vanwege het militaire regime in dat land. Nederland doet gewoon mee en verliest wederom de finale van het gastland, met 3-1 na verlengingen. In de slotseconden van de reguliere speeltijd raakt Nederland nog de paal. Overigens behaalt Argentinië de finale door een discutabele overwinning op Peru. 

Italië wordt in Spanje in 1982 voor de derde keer wereldkampioen. In de groepsfase spelen West-Duitsland en Oostenrijk een beschamende partij schertsvoetbal. Beide landen weten exact welke uitslag nodig is om concurrent Algerije uit te schakelen voor het bereiken van de volgende ronde. Het lukt ze om deze uitslag uiteindelijk op het scorebord te krijgen. 

Colombia krijgt de organisatie voor het wereldkampioenschap niet rond en Mexico mag voor de tweede keer gastheer spelen. Het wordt het toernooi van Argentinië, maar vooral van een magistraal spelende Diego Maradona. In de kwartfinale scoort hij tegen Engeland met de hand, door hem lange tijd een doelpunt van de ‘Hand van God’ genoemd. 

Het toernooi van 1990 in Italië is er een om snel te vergeten. Weinig doelpunten, hard spel en een teleurstellende finale. De reprise van vier jaar eerder wordt deze maal door een penalty vlak voor tijd gewonnen door Duitsland. 

In 1994 komt het wereldkampioenschap naar de Verenigde Staten. De Colombiaanse speler Escobar schiet in de eerste ronde in eigen doel. Behalve de uitschakeling bewerkstelligt hij hiermee ook zijn eigen einde, want eenmaal terug in eigen land wordt hij vermoord door een hevig teleurgestelde fan. Brazilië wordt voor de vierde keer de verdiende winnaar door in de finale na strafschoppen (een unicum) te winnen van Italië.  

Frankrijk wordt in 1998 voor de eerste keer wereldkampioen, en dat nog wel in eigen huis. In de finale rekent het tamelijk eenvoudig af met een mat Brazilië (3-0). Nederland strandt in de halve finale door verlies na strafschoppen tegen de Brazilianen. 

Voor het eerst verzorgen twee landen gezamenlijk de organisatie van het toernooi. Japan en Zuid-Korea zijn in 2002 de eerste Aziatische gastheren. De finale tussen de twee succesvolste voetbalnaties Duitsland en Brazilië is een prooi voor de laatste ploeg. Daarmee komt Brazilië op vijf wereldtitels. 

In 2006 werd het wereldkampioenschap voor de tweede keer in Duitsland gehouden. Nederland is net als in 1974 van de partij, doch groot succes blijft uit. In de achtste finale is Portugal met 1-0 te sterk. De wedstrijd loopt met 16 gele en 4 rode kaarten volslagen uit de hand. Italië wint na strafschoppen een oersaaie finale.