|
Wapenboek van leden van de hofraad van Rudolf II van Habsburg (1552-1612), Duits keizer
Duitsland, ca. 1580-1602. Papier, 81 folia, 189 x 121 mm. Bevat 75 geschilderde en met goud gehoogde wapens. 77 L 30, fol. 52v-53r
De verschillende soorten sierpapier uit het Nabije Oosten waaruit dit handschrift bestaat, behoren tot de oudste sierpapieren die ooit zijn vervaardigd. Deze sierpapieren zijn voor het eerst in de tweede helft van de zestiende eeuw door handelsreizigers uit het Oosten naar West-Europa gebracht. Met deze Turkse en Perzische sierpapieren, waaronder silhouettenpapier, marmerpapier, gesprenkeld papier en effen gekleurd papier, is een ‘Wappenbuch’ samengesteld, waarin heraldische wapens zijn geschilderd. Hier is afgebeeld het silhouettenpapier.
De techniek van het vervaardigen van silhouettenpapier stamt oorspronkelijk uit Iran en werd vooral in Turkije verder ontwikkeld tot een hoog niveau. De silhouetten, vaak in de vorm van ranken met bloemen of bladeren, werden uit dun leer gesneden, geïmpregneerd met oplossingen van kleurstoffen, vaak rood, geel of groen, en vervolgens tussen een dubbelgevouwen vel papier afgedrukt. Daarna werd het papier bestreken met eiwitrijke plantenextracten en tenslotte door bewerking met een polijststeen voorzien van een mat glanzend oppervlak. Soms werd op de contouren van de silhouetten vóór het glanzen een smal en dun laagje goud aangebracht.
Het heraldische handschrift bevat 75 wapens, waarvan het eerste het wapen is van de Duitse keizer Rudolf II. De volgende bladen bevatten de wapens van de aartsbisschop van Mainz, de president van de Rijkshofraad en de overige raadsleden, zoals op de achterkant van het eerste blad staat aangegeven: 'Verzaichnusz Desz Allerdurchleüchtigisten (...) herrn Rudolffen des andern (...) Hochloblichisten Reichshoff Raths, Presidenten, Referendarien vnnd Räthen, vom sechsundsibentzigisten, bisz auf gegenwirdiges Jar’. De wapens zijn in goud, zilver en verschillende kleuren uitgevoerd en geannoteerd met namen en titels. In een aantal gevallen is op een later tijdstip een sterfdatum en -plaats bijgevoegd.
Het manuscript werd in 1977 met de papiercollectie van Dr. G. Dessauer uit Düsseldorf verworven.
Literatuur
- Voornamelijk papier. 's-Gravenhage 1986, nr. 116.