79. Sierpapier

Van eigenhandig door sierpapiermakers geschreven receptenboeken zijn helaas maar bijzonder weinig exemplaren bewaard gebleven. Deze boeken of schriften met recepten en andere technische voorschriften zijn echter een unieke bron voor het historisch onderzoek naar de vele praktische aspecten van het vervaardigen van sierpapier. De in deze documenten vermelde materiaalkundige gegevens bieden in principe tevens de mogelijkheid om de specifieke herkomst van bepaalde papieren te identificeren.

Hoewel er van het hier getoonde handschrift weinig herkomstgegevens bekend zijn, wordt aangenomen dat het in bezit is geweest van de Buntpapierfabrik in Aschaffenburg. Tezamen met ander materiaal uit deze fabriek is het receptenboek als onderdeel van de zeer uitgebreide en waardevolle sierpapiercollectie van Dr. G. Dessauer in 1977 voor de papierhistorische collectie verworven.

Het receptenboek bevat beschrijvingen van verschillende soorten sierpapier, waarbij van elke soort diverse varianten worden getoond door middel van ingeplakte monsters. Vooral de marmerpapieren worden uitvoerig behandeld, zoals het 'Leder-Marmor' (16 monsters), het ‘Tieger-Marmor’ (32 monsters), het 'Griechisch-Marmor' (51 monsters) en het 'Agath-Marmor' (81 monsters). Het oude Duitse handschrift op de afgebeelde pagina's over 'Tieger-Marmor'-varianten wordt als volgt getranscribeerd: \

13. Grün & rother Zug, schwarz Tieger auf Fleischfarb (mit etwas Flos im Gummy-Wasser).
14. Rother Zug, violette Stein, schwarz Tieger auf weiss.
15. Schwarz & gelber Zug, rothe Stein, schwarzer Tieger auf [?].
16. Schwarz, grün & rother Zug; schwarz Tieger auf Leder.
17. Schwarz Tieger auf weiss; Zusammensetzung ist die nämliche; ein wenig Flos ist im Wasser, welcher auch die Zerstückelung der Butzen hervorbringt.
18. Grüner Zug, rothe Stein (mit mehr Oel) schwarzer Tieger auf rosa.
19. Schwarz, gelb & rother Zug, schwarz Tieger auf Leder.
20. Rother Zug (dick geworfen; schwarz Tieger auf Leder.
21. Grün & rother Zug, schwarz Tieger auf Orange (die Potasche macht die Entwickelung der Strahlen).
22. Schwarz, blau & oger Zug, schwarz Tieger auf Bremergrün.

Literatuur

• R.J. Wolfe. Marbled paper. Its history, techniques, and patterns. Philadelphia 1990.