99. Karli Frigge

Bij het marmeren worden verfstoffen gespat of gedruppeld op een zogenaamde marmergrond, die bestaat uit water waaraan een middel is toegevoegd om de viscositeit te verhogen. Vroeger werden hiervoor natuurlijke stoffen gebruikt zoals Iers mos, carrageen of tragacanthgom. Men gebruikt tegenwoordig ook wel synthetische materialen. Aan de verfstoffen worden spreiders toegevoegd om de oppervlaktespanning te verlagen, zodat de verf niet naar de bodem van de bak zinkt, maar zich uitspreidt over de oppervlakte van de marmergrond. Vroeger werden onder meer ossegal, verzeepte spiritus en alcohol als spreidstoffen gebruikt, maar ook hiervoor zijn tegenwoordig synthetische middelen beschikbaar.

De figuren die door het spatten of druppelen van de verven op de marmergrond ontstaan, lijken op steenstructuren zoals die in de natuur voorkomen, vandaar de algemene benaming marmers. Het is ook mogelijk om het spontaan gevormde patroon te bewerken. Daarvoor trekt de marmerkunstenaar een staafje of een kam door het op de marmergrond liggende verfpatroon. Ook is het mogelijk om aan de verfstoffen behalve de spreider nog chemicaliën toe te voegen, die door een reactie van de verven met de marmergrond bijzondere effecten opleveren. Tenslotte wordt het verfpatroon dat zich op de marmergrond in de bak bevindt, op papier overgenomen door voorzichtig een vel papier op het oppervlak te leggen om de verf te laten intrekken.

De Nederlandse boekbindster Karli Frigge vervaardigt marmerpapieren voor eigen gebruik, voor andere boekbinders en voor verzamelaars van sierpapier. Meestal past zij voor de gebruiksmarmerpapieren klassieke kammarmerpatronen toe. Haar marmers onderscheiden zich door een geraffineerde toepassing van kleuren en kleurencombinaties. Het afgebeelde marmer is afkomstig uit een deel van Codex Purpurus, een reeks door haar zelf in paarsrood geverfd perkament gebonden werkboeken, waarin ze de vervaardigde marmerpatronen, samen met de kleurproeven en de technische beschrijvingen, heeft opgenomen. Vanwege de verwerking van originele marmerpapieren verschijnen de delen in een zeer kleine oplage.

Literatuur

• K. Frigge. Marbled streamers. Buren 1988
• K. Frigge. Marbled landscapes. Decorated papers. 2 dln. Buren 1988.