100. Drukwerk in de marge

Waren tot in het begin van de jaren zestig "private presses" in Nederland op de vingers van één hand te tellen, in de laatste decennia is het aantal persen sterk toegenomen. Dat deze bloei sterk gestimuleerd werd door de massale overstap van de commerciële drukkerijen van de hoogdruk in lood naar vlakdruk in offset, waardoor persen, lettermateriaal en andere drukbenodigdheden voor relatief lage bedragen op de markt kwamen, hoeft geen betoog. Vanaf 1975 vonden de vervaardigers en de liefhebbers van het bibliofiele drukwerk elkaar in de Stichting Drukwerk in de Marge. In het - bij het tienjarig bestaan van die stichting gepresenteerde - 'tableau de la troupe' (Drukkers in de Marge. Den Haag 1985) worden niet minder dan 61 margedrukkers gepresenteerd.

Tot de activiteiten van de stichting behoren onder meer het organiseren van markten, het verspreiden van ‘Nieuwsbrieven’ en de uitgave van het jaarlijks Bulletin, maar de meest tot de verbeelding sprekende activiteit is de organisatie van gezamenlijke drukprojecten. In 1982 begon het heel spectaculair met het project Drukken, een cassette met 25 boekjes over aspecten van het drukken. Daarop volgden in 1984 Bladwijzer met 32 deelnemers en in 1985 Een doos die eenmaal open nooit meer dicht, een door 53 drukkers geproduceerde bloemlezing van gedichten. Het vooralsnog laatste project in de serie is Bladspiegeling. In tegenstelling tot de eerdere projecten is hierbij niet gestreefd naar een bindend thema, maar hebben de 26 deelnemende drukkers zich zowel in vorm als in inhoud naar hartelust kunnen uitleven. Al deze produkties vormen een representatieve staalkaart van het artistiek en technisch kunnen van de huidige generatie amateurdrukkers.

Vanzelfsprekend is bij deze projecten ook veel aandacht aan de 'banden' geschonken. Zij werden ontworpen door de prestigieuze binderij Phoenix van David Simaleavich en variëren van een ingenieuze ‘reisbibliotheek’, een pseudo-boekensteun van donker plexiglas, een vernuftige geconstrueerde overslagdoos, tot en met de hier getoonde monumentale zwartleren doos, die in aansluiting op de titel is gestoken in een cassette van spiegelend plexiglas.

Literatuur

• E. Braches, 'Iets over Drukwerk in de Marge', in: Drukkers in de Marge. 's-Gravenhage 1985, p. 9-33.