- Klik voor een uitvergroting
Lodewijk van Gruuthuse (Den Haag, KB, 76 E 10, f. 69r)
De wereldlijke literatuur uit de middeleeuwse Nederlanden is bewaard gebleven in een aantal handgeschreven boeken dat op de vingers van twee handen is te tellen. Zonder hen zou onze kennis van de Middelnederlandse literatuur grote lacunes vertonen. Van deze handschriften was het Gruuthuse-handschrift het laatste dat zich nog in privébezit bevond. Het is een unieke bron, met teksten die bijna allemaal alleen uit dit handschrift bekend zijn. Het is ook een handschrift waarover maar heel weinig met stelligheid kan worden gezegd. Zo staat nergens vermeld wie het boek oorspronkelijk heeft laten maken, of op welk tijdstip dat is gebeurd. Ook zijn bijna alle teksten anoniem overgeleverd en kennen we alleen door de Westvlaamse taal, het voorkomen van namen die betrekking hebben op Brugge en omgeving en de overlevering, de geografische oorsprong van de verzameling. De naam van het handschrift is ontleend aan de vroegst bekende eigenaar, Lodewijk van Gruuthuse, heer van Brugge (ca. 1422-1492), die het, lang na de vervaardiging, in de tweede helft van de vijftiende eeuw in zijn bezit kreeg.

Het is een handschrift waarover lange tijd erg weinig bekend was, maar dat langzaamaan, door geduldig onderzoek, steeds meer van zijn raadsels begint prijs te geven. De informatie in deze in- en rondleiding is gebaseerd op bestaand onderzoek, maar tevens op nieuwe inzichten die mogelijk werden door de verwerving en de ontsluiting van het handschrift met moderne fotografische technieken.