* 1637
Auteur: Joost van den Vondel (1587-1679)
Afgebeeld: Herdruk
Uitgeverij: F. Bohn, 1894
Vormgeving: A.J. Derkinderen
Genre: Poëzie
De Gijsbreght is Vondels broemdste toneelstuk. Geschreven als openingsstuk voor de schouwburg van Jacob van Campen, is het tot 1968 bijna jaarlijks opgevoerd op nieuwjaarsdag. Versregels als: "Waar werd oprechter trouw" en "Het hemelse gerecht heeft zich ten langen leste", zijn spreekwoordelijk geworden. Het lied "O kerstnacht, schooner dan de dagen" werd klassiek. Vondel schreef een tragedie over de ondergang van zijn stad in 1300. Zoals Vergilius over Troje had geschreven, dat in Rome opnieuw tot bloei zou komen, zo schreef Vondel over Amsterdam. De inname door Kennemers en Haarlemmers in 1300 wordt bloedig getekend. Moord, doodslag, verkrachting, list en bedrog bij de vijand, maar ook heldenmoed en echtelijke liefde bij de Amsterdammers, vormen de ingrediënten voor dit bloedstollende drama. Wegens te katholieke elementen werd de première van het stuk door de Amsterdamse dominees opgehouden tot 3 januari 1638. (AL)
Aanvragen
|
Bron: Het Literatuurboek / [samenst. en red.: Jan Bos ... et al. ; fotogr.: Jos Uljee]. - Zwolle: Waanders, cop. 2003