|
Brokaatpapieren behoren tot de zeldzaamste en kostbaarste achttiende-eeuwse sierpapieren. Ze werden onder andere gebruikt als boekomslag, zoals bijvoorbeeld nog te zien is bij oude dissertaties. Karakteristiek voor het brokaatpapier is een met echt of imitatiegoud in reliëf op het papier gedrukte voorstelling. Ranken met bloemen en vruchten, dieren, vogels, heiligen en geometrische vlakverdelingen zijn slechts enkele voorbeelden uit de grote rijkdom aan gebruikte afbeeldingen. Vóór het bedrukken was het papier vaak voorzien van een kleur, soms effen, maar ook wel een kleurvlekkenpatroon aangebracht door middel van sjablonen. Aan de rand van de drukplaat was in de regel de naam en plaats van de betreffende brokaatpapiermaker gegraveerd, waardoor de herkomst van veel brokaatpapieren kan worden vastgesteld. De boeiende combinatie van papier, voorstelling, kleur en glinsterend goud in reliëfdruk maakt het brokaatpapier een aantrekkelijk en gewild verzamelobject.
In 1997 bood de Amsterdamse antiquaar Max Israel zijn privécollectie brokaatpapieren aan de Koninklijke Bibliotheek te koop aan.
Hij had deze verzameling al vanaf zijn jeugd opgebouwd, en tot dat moment buiten zijn handel gehouden. Vanwege zijn gevorderde leeftijd zocht hij een goed onderkomen voor zijn papieren. De Koninklijke Bibliotheek, met zijn befaamde deelcollectie sierpapier, waarin eerder ook al andere particuliere verzamelingen waren opgenomen, leek hem het meest geschikt om een goede berging, ontsluiting en beschikbaarstelling te kunnen waarborgen. De collectie Israel bevat 100 brokaatpapieren die in een uitstekende fysieke toestand verkeren, wat vanwege de kwetsbaarheid van brokaatpapieren eerder uitzondering dan regel is. Met deze bladen konden de bestaande lacunes in de brokaatpapierverzameling voor een belangrijk deel worden opgevuld. Door de aankoop heeft de Koninklijke Bibliotheek dan ook één van de meest volledige verzamelingen brokaatpapier ter wereld in bezit. Met de ontsluiting hiervan wordt een belangrijk onderzoeksinstrument geboden aan papier-, boek- en kunsthistorici.
(HP)