|
Mondjesmaat laat de dichter Gerrit Komrij zijn jeugdgedichten ontsnappen. Soms publiceert hij er een paar in een bundel of komen ze via het antiquariaat boven water. Zo kon de Koninklijke Bibliotheek op een verkooptentoonstelling bij Komrij’s zestigste verjaardag in 2004 Dekonstruktie in vier delen aanschaffen: zijn eerste zelfstandige publicatie.
Komrij doet vaak alsof hij zijn eigen stijl bij toverslag ontdekte. In feite legde hij in zijn poëzie een grillige weg af van pastiches en grafschriften, naar experimentele gedichten en tenslotte zijn vertrouwde vorm van twaalf rijmende regels. Meer dan vijftig procent van Komrij’s gedichten ziet er zo uit: meestal drie coupletten van vier regels; in dit proto-debuut zijn het vier maal drie regels.
Ook ná deze gedichten volgden er tot zijn officiële debuut in 1968 nog tientallen experimenten, zoals het lange gedicht ‘Mijn minnaars’. Veel daarvan is zeer persoonlijk en intiem. Die experimenten zijn later uit de herinnering weggevaagd. Komrij beweerde – onterecht – dat dit vouwblad op vijftienjarige leeftijd ontstond, dus nota bene enkele maanden eerder dan zijn allereerste publicatie in de schoolkrant (over Multatuli, mei 1960).
Het ziet er uit als een goedkoop stencil, maar de tekst is met loden letters gezet en gedrukt in ongeveer twintig exemplaren. Dat gebeurde rond kerst 1963 bij drukkerij Holders in Winterswijk. Een half jaar eerder had Komrij Winterswijk verlaten en zich als student in Amsterdam gevestigd.
Het zijn misschien zijn eerste Amsterdamse gedichten, waarin grootsteedse zaken als frikandellen, arthouses en autobanden al gauw een rol gingen spelen. Deze gedichten, gedrukt in zijn geboortedorp, gaan niet over de Grote Stad, maar over boerenjongens die kikkers mishandelen en over een reisje naar Zwitserland met een jeugdvriend.Het is overigens opvallend hoe breed die wereld in Komrij’s gedichten is: van osselap tot fallus, van viooltjes tot bedorven lof, van inborst tot girorekening, niets wordt uitgesloten. Die kant van Komrij’s gedichten is nog onderbelicht.
(PVC