Papiermonsters - Klik voor een uitvergroting
Volgende pagina

Gekocht van G.J. Post van der Molen, ‘De Ammoniet’, Leiden
Verwerving 2007
Signatuur PC.C MON STO 01; PC.C MON PRO 01; PC.C MON BUH 01

De Papierhistorische Collectie van de Koninklijke Bibliotheek heeft een uitgebreide deelverzameling papiermonsterboeken en papiercollecties uit binnen- en buitenland. Het zijn vaak meerdelige uitgaven van een papierhandelaar of -fabrikant, waar in monsters zijn opgenomen van het uit voorraad leverbare assortiment. Soms betreft het albums met vele duizenden ingeplakte, vaak genummerde en op type en merknaam gesorteerde monsters papier.
Ze zijn veelal in een kleine oplage gemaakt en bedoeld voor grote afnemers, zoals uitgevers en drukkers. Ook grafische vormgevers gebruiken dit soort monsterboeken om een geschikte papiersoort te kunnen kiezen. Door intensief gebruik zijn deze collecties dikwijls incompleet geraakt. Daarnaast werd bij het uitkomen van een nieuwe monstercollectie de oude meestal niet bewaard. Om deze redenen, en omdat de papierindustrie in de regel geen bedrijfsarchief met historisch materiaal bijhoudt, zijn monsterboeken en -collecties bijzonder zeldzaam, vooral de ongebruikte en dus nog complete uitgaven.

G.J. Post van der Molen van de drukkerij De Ammoniet heeft bij zijn inspanningen voor het behoud van grafisch erfgoed het belang van dergelijke monsterboeken ingezien en ze bewaard. Wegens herschikking van taken en een verhuizing heeft hij in 2007 een reeks van meer dan 50 monstercollecties ter overname aan de Koninklijke Bibliotheek aangeboden. Van deze aanwinst worden hier drie voorbeelden getoond: een fraai leporellovouwblad met 28 reeksen omslagpapier en -karton in cassette van Van Stolk & Reese, een verstelbare metalen houder met waaiervormige uitdraaibare ‘babymonsters’ druk-, omslag- pak- en schrijfpapier van P. Proost & Zoon en een omslag met negentien ingeplakte, deels gekleurde, kartonnen labels van G.H. Bührmann’s Papiergroothandel N.V. Het zijn illustratieve voorbeelden van Nederlandse monstercollecties uit de eerste helft van de twintigste eeuw. De monstercollectie van Van Stolk & Reese vertoont een probleem dat bij de conservering van monstercollecties veelvuldig optreedt: door corrosie van de metalen nietjes, waarmee de papiermonsters vastgezet zijn, kunnen er lokaal beschadigingen optreden en kunnen de monsters losraken.

(HP)