|
|
|
Gekocht met steun van verscheidene fondsen van Antiquariaat Jörn Günther, Hamburg
Verwerving 2007
Datering 1453
Formaat 16 x 12 cm.
Signatuur 79 K 11
Dit handschrift is een verlucht Nederlands psalter-getijdenboek; het is geschreven in de volkstaal en bevat naast de getijden ook de 150 psalmen. Particulieren gebruikten een getijdenboek bij het belijden van hun persoonlijke devotie, met name tijdens het gebed. Het Psalter-Getijdenboek Bout is uitermate belangwekkend, niet alleen vanwege de tekst, maar ook om de afbeeldingen. Het handschrift bevat prachtige miniaturen die vaak de gehele bladzijde beslaan, geschilderde initialen en subtiele en dikwijls ook vermakelijke decoratieve elementen in de vorm van zogenoemd penwerk. Bovenal bevat het een aantal van de beste voorbeelden van schilderwerk gemaakt door verschillende meesters. Op de getoonde opening staat het begin van het psalter, gemarkeerd door een afbeelding van de jonge David die Goliath doodt. Op de achtergrond keert David terug naar de stad, met het hoofd van de reus achter hem aan een touw.
Het handschrift bevat een kalender met heiligennamen voor iedere dag van het jaar, die het mogelijk maakt om de oorsprong van het handschrift vast te stellen.
De belangrijkste feestdagen zijn geschreven met rode inkt, zoals ‘Sinte bave confessoir’ (sint Bavo, belijder) op 1 oktober; Bavo is de patroon van de hoofdkerk van Haarlem. Na de kalender volgen enkele tabellen om de paasdag te berekenen, lopend van 1453 tot 1550. Men kan daaruit afleiden dat het handschrift is vervaardigd in 1453. De familie Bout die het handschrift bestelde, leefde in Amsterdam. Zij bestelde het handschrift in Haarlem, de voornaamste kunststad in Noord-Holland in de late middeleeuwen. De vindingrijke en aantrekkelijke initialen en één miniatuur zijn van de hand van de Meesters van de Haarlemse Bijbel, die zo worden genoemd naar een belangrijk ander handschrift. De overige kunstenaars die miniaturen leverden voor dit Bout-handschrift waren werkzaam in Utrecht.
(KR)
|
|
|