|
Opregte Haarlemsche Courant
Alle politieke woelingen ten spijt verandert er tussen 1800 en 1814 per saldo weinig op het pershistorisch toneel. De bestaande kranten blijven onder de oude naam verschijnen, zij het nu getooid met het motto "Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap ". Vanaf ca. 1795 verschijnt een vijftiental nieuwe couranten met in de titel het adjectief Bataafse, Vaderlandse, Constitutionele, Republikeinse of Revolutionaire. Hun politieke betekenis is gering omdat het gedachtegoed van de Bataafse Republiek ook te vinden is in de regulieren kranten.
Na de inlijving bij Frankrijk in 1810 is de Napoleontische perswetgeving van kracht, wat inhoudelijke (censuur) en cosmetische (titel/tweetaligheid/formaat) veranderingen met zich meebrengt. Vanaf begin 1811 moeten de couranten tweetalig verschijnen en vanaf eind 1811 mag in elk van de acht departementen maar één feuille politique verschijnen met daarnaast maximaal vier feuilles d’affiches, soms als zelfstandige uitgave, soms als uitgave van het feuille politique. Gemeten aan de, voor het project bepaalde, definitie zijn beide categorieën feuilles geen kranten, maar ze zijn wel te beschouwen als voortzetting van bestaande kranten (continiteitscriterium). Ze verschijnen drie keer per week in kwarto-formaat met zes tot acht pagina’s en kennen in korte tijd een relatief groot aantal titelwisselingen.
Selectievoorstel
De selectie is voor een deel een voortzetting van geselecteerde titels uit de periode 1618-1800, bij nieuw ingebrachte titels is een inhoudelijke toelichting te vinden.
| 1800-1811 | Amsterdamse Courant (t/m 2.2.1811) |
| Per 5.2.1811 | Gazette d’Amsterdam/Amsterdamsche Courant |
| Per 1.12.1811 | Aff. etc d’Amsterdam/ Advertentien.. etc van Amsterdam |
| Per 17.11.1813 | Amsterdamsche Courant |
| Per 1.1.1814 | Departementaal Dagblad van de Zuiderzee en Amsterdamsche Courant |
| Per 5.5.1814 | Amsterdamsche Courant |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1805-1813 | Bataafsche Staatscourant resp. Koninklijke (Staats) Courant (1806-1810) |
| 1810 | Moniteur van Amsterdam |
| 1810-1811 | Courrier d' Amsterdam |
| 1811-1813 | Feuille politique du Zuiderzee |
| 1813 | Staatkundig Dagblad van de Zuiderzee |
| Toelichting | Hoewel geen algemeen nieuwsblad is deze krant van grote waarde als primaire en officiële informatiebron voor het Ned. en Franse staatsbeleid in de jaren 1805-1813. |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1798-1803 | Binnenlandsche Bataafsche Courant |
| Toelichting | Landelijk nieuwsblad en gedurende enige tijd ook officieus orgaan van het uitvoerend bewind; kan daarom gezien worden als voorloper van de latere Bataafsche Staatscourant. |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1800-1805? | Bossche Vaderlandsche Courant |
| per 1805 | Vaderlandsche BosscheCourant |
| 1807?-juli 1810 | ‘s-Hertogenbossche (Di/Vrij) Courant |
| per 3.7.1810 | Journal du Dép. des Bouches du Rhin |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1791-1792 | Duinkerksche Historische Courant |
| Toelichting | Uniek ‘buitenbeentje’ uitgegeven vanuit de grote kolonie van naar Noord-Frankrijke gevluchte Bataven, maar ook op ruime schaal gelezen in Nederland. |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1811-1813 | Feuille politique du du département de l'Issel-supérieur = staatkundig dagblad van het departement van den Boven-IJssel |
| Toelichting | Als voorloper van de Arnhemsche Courant. |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1795-1811 | Friesche Courant |
| 1798-1806 | Bataafsche Leeuwarder Courant |
| 1806-1811 | Vriesche Courant |
| 1811 | Gazette de Frise / Vriesche Courant |
| Toelichting | Prominent tegenhanger van de Leeuwarder Courant. |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1800-1811 | Groninger Courant (t/m 29.1.1811) |
| Per 1.2.1811 | Gazette de Groningue/Groninger Courant |
| Per 1.7.1811 | Advertentien van het Departement der Wester-Eems |
| Per dec 1811 | Feuille d’affiches…de Groningue/Advertentieblad van Groningen |
| 1.7.1814 | Groninger Courant |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1800-1811 | Haagsche Courant (t/m 23.1.1811) |
| Per 30.1.1811 | Gazette de la Haye/Haagsche Courant |
| Per 1.5.1812 | Gazette de la Haye ou Journal du Dép. des Bouches de la Meuse/Haagsche Courant of Staatkundig Dagblad der Monden van de Maas |
| Per 18.11.1813 | Staatkundig Dagblad der Monden van de Maas (slechts 1 nr) |
| Per 19.11.1813 | Haagsche Courant (slechts 1 nr) |
| Per 21.11,1813 | ’s-Gravenhaagsche Courant |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1800-1811 | Leeuwarder Courant (t/m 8.2.1811) |
| Per 12.2.1811 | Gazette de Leeuwarde = Leeuwarder courant |
| Per 2.8.1811 | Journal du departement de la Frise = Dagblad van het departement Friesland |
| Per 11.12.1813 | Leeuwarder Courant |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1800-1811 | Leydse Courant (t/m 28.1.1811) |
| Per 1.2 1811 | Gazette de Leyde/Leydse Courant |
| Per 1.1.1812 | Affiches, annonces et avis divers de Leyde/Adv.. van Leiden |
| Per 19.11.1813 | Leydse Courant |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1800-1811 | Middelburgsche Courant (t/m 4.2.1811) |
| Per 6,2,1811 | Gazette de Middelbourg/Middelburgsche Courant |
| Per juli 1811 | Journal du Dep. des Bouches de l’Escaut/Staatkundig Dagblad etc |
| per 26.4.1814 | Middelburgsche Courant |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1795-1803 | Nieuwe (Haagsche) Nederlandsche Courant |
| 1795 | Generaliteits Courant (zaterdageditie) |
| Toelichting | Hoewel onder pseudoniem uitgegeven door de vroegere uitgever van de Orangistische Haagsche Courant, P.F. Gosse, te zien als tegenpool van de Haagsche Courant. |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1800-1804 | Nouvelles politiques, publiees a Leyde (t/m 5.10.1804) |
| Per 23.10.1804 | Journal polique, publie a Leyde (t/m/29.11.1811) |
| 1812/1813 | niet verschenen |
| per 4.1.1814 | Nouvelles politiques (eind 1817 gestaakt) |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1787-1811 | Ommelander Courant |
| Toelichting | Algemeen nieuwsblad, maar primair spreekbuis van de Ommelanden tegenover de ‘Stadse’ Groninger Courant. |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1800 - 1811 | Oprechte Haarlemse Courant (t/m 26.1.1811) |
| Per 29.1.1811 | Gazette de Harlem/Haarlemsche Courant |
| Per 3.12.1811 | Affiches,….de Harlem/Aankondigingen…. Van Haarlem |
| 18.11.1813 | Opregte Haarlemsche Courant |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1800 - 1811 | Rotterdamse Courant (t/m 19.1.1811) |
| Per 22.1.1811 | Gazette de Rotterdam/Rotterdamsche Courant |
| Per 2.1.1812 | Affiches, annonces en avis divers de R/Aankondigingen etc van Rotterdam |
| Per 20.11.1813 | Rotterdamsche Courant (opgeheven 1869) |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| per 28.1.1814 | Staatkundig Dagblad van de Rhyn-Monden |
| per 18.2 1814 | Dagblad van het Departement der Monden van den Rhyn |
| per 3.8 1814 | Dagblad der Provincie Brabant |
| ----------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 1800-1811 | Utrechtsche Courant (t/m 30.1.1811) |
| Per 1.2.1811 | Gazette d’Utrecht/Utrechtsche Courant |
| Per 2,12,1811 | Affiches…d’Útrecht/Aankondigingen… van Utrecht |
| Per 1.12.1813 | Utrechtsche Courant |
Na de selectie volgt het selectieproces.