Wilfred Lionarons, eigenaar en hoofdredacteur van de Surinaamse krant Vrije Stem (1960-1982) heeft ingestemd met digitalisering. De Vrije Stem wordt opgenomen in de databank, voor de periode 1969-1982.

Het eerste nummer van De Vrije Stem. Onafhankelijk weekblad voor Suriname verschijnt als weekblad op zaterdag 2 april 1960. Eind 1966 vervalt het lidwoord in de titel. Het blad heet voortaan Vrije Stem. In 1969 verandert de krant in een dagblad. Toen in 1982 het huis en de drukkerij van Lionarons in brand werd gestoken kwam er een abrupt einde aan de krant.

De Vrije Stem werd vooral gelezen door de ontwikkelde Surinamer, misschien te vergelijken met lezers van de Volkskrant of de NRC. Met een oplage van 15.000 was de krant voor Surinaamse begrippen een goed gelezen blad. De voertaal was Nederlands, met uitzondering van één rubriek in Sranan Tongo.

De krant van Lionaronsstond bekend als een kritisch maar ook vooral onafhankelijk blad. Er werd commentaar geleverd op alles wat in de samenleving speelde, zonder verbonden te zijn aan een politieke partij of een geloof. Lionarons vertelt: “Een krant is een commentaarmedium. We brachten met Vrije Stem niet alleen maar nieuws maar leverden ook commentaar. Als krant leg je uit waarom je het ergens niet mee eens bent. De pers heeft duidelijk een andere functie dan de politiek. Als je iemand persoonlijk kende was dat wel eens lastig. Bijvoorbeeld door een kritisch artikel over Jules Sedney (premier van Suriname 1969-1973 red.), die ik goed kende, ontstond toen bijna vijandschap. Maar in een vrije samenleving kunnen journalisten reageren op situaties die zich voordoen.”

Tussen 1980 en 1982 veranderde de situatie. De pers kreeg te maken met censoren. Lionarons is meerdere keren opgehaald en verhoord. “Daardoor word je wel voorzichtiger, je durft niets meer te schrijven. De kritische benadering die je vroeger kon hebben lukt je dan niet meer” vertelt Lionarons.

Met de toestemming van Lionarons zal de Vrije Stem binnenkort voor iedereen online beschikbaar zijn. Voor het zover is moeten eerst alle beschikbare originelen verzameld worden. Deze zijn maar voor een deel in Nederland aanwezig, onder andere in het Persmuseum, de Universiteitsbibliotheek van de Universiteit van Amsterdam en het KITLV. Om de jaargangen compleet te krijgen zal een beroep worden gedaan op de collectie van het Nationaal Archief in Suriname.

Meer informatie: