Nederlandse couranten vormden in de zeventiende eeuw een belangrijke informatiebron, niet alleen voor de eigen inwoners, maar ook voor de buitenlandse politieke elite. Zo zijn enkele Nederlandse couranten bij toeval in Rusland terecht gekomen, meegenomen door buitenlandse kooplieden. Later werden ze zelfs gericht verzameld.
Het Russische Staatsarchief voor Oude Akten (Rossijskij gosoedarstvennyj archiv drevnich aktov, RGADA) heeft veel van deze zeventiende-eeuwse couranten bewaard. Nu worden de unieke nummers voor de KB gescand en zullen straks via de website voor iedereen beschikbaar zijn.
Rond 1650 werden in Rusland Nederlandse kranten gelezen. Het is nog niet zo lang bekend dat gedurende de hele zeventiende eeuw op het vertaalbureau van de Posol´skij prikaz (‘Diplomatieke Kanselarij’) in Moskou niet alleen vertalingen van brieven, diplomatieke documenten en boeken werden gemaakt, maar ook van kranten en pamfletten. De vertalingen van couranten en pamfletten (in het Russisch ‘kuranty’ genoemd) werden in één, twee of drie exemplaren in handschrift vervaardigd. Zij werden voorgelezen aan de tsaar en zijn naaste medewerkers, daarna aan elkaar gekleefd en op grote rollen opgeborgen in het Geheim Archief van de tsaar. Deze vertalingen van nieuwsberichten waren een van de weinige mogelijkheden voor de Russische politieke elite om zich over het actuele nieuws uit Europa te informeren. Of het nu ging om een nieuwe paus in Rome, of om de vraag met wie de Poolse koning ging trouwen, of om het verloop van de Engels-Nederlandse zeeoorlogen, de tsaar kwam het voornamelijk uit de krant te weten.
Bijna zevenhonderd nummers van Nederlandse couranten uit de jaren 1646-1698 zijn in het RGADA bewaard gebleven. Het betreft driehonderd couranten uit Haarlem, ruim tweehonderdzestig uit Amsterdam, een kleine honderd uit Den Haag en ruim twintig uit Utrecht en Leiden. Titels die zullen worden gedigitaliseerd zijn onder andere Courante uyt Italien ende Duytschlandt &c., Tydinghe uyt verscheyden Quartieren, Oprechte Haerlemse Courant en Amsterdamsche Courant.
|
Meer lezen:
Prof. Ingrid Maier, Zeventiende-eeuwse Nederlandse couranten vertaald voor de Tsaar, Tijdschrift voor Mediageschiedenis 12, 2009, 27-49. Volledige tekst (pdf)