Nederlands-Brits erfgoed, a Konininklijke Bilbiotheek and British Library Alliance

Een project in het kader van  Het Geheugen van Nederland: sleutel tot het Nederlandse erfgoed

Introductie
De Nederlandse en Britse geschiedenis hebben veel raakvlakken. Vanaf het midden van de zestiende eeuw rekenden beide handelsnaties de gehele wereld tot hun werkterrein. Ontmoetingen tussen Nederlanders en Britten waren dan ook talrijk: als commerciële concurrenten in verre landen of vechtend op zee om de macht in Europa. Kunstenaars staken de Noordzee over, reizigers tekenden hun ervaringen op, wetenschappers wisselden ideeën uit.

Dit gezamenlijke Nederlands-Britse verleden heeft veel sporen nagelaten. The British Library in Londen en de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag hebben in een digitaliseringsproject een deel van die erfenis digitaal ontsloten voor een breed publiek.

Beide instellingen presenteerden illustratief materiaal rond twee thema's:

  1. Nederlands-Engelse rivaliteit overzee: de "Ambonse moord"
    In 1623 liet een VOC-rechtbank op het Indonesische eiland Ambon tien dienaren van de East India Company en tien Japanse huurlingen in Nederlandse dienst executeren. Zij zouden het VOC-gezag ter plaatse met geweld hebben willen omverwerpen. Daarmee zou de profijtelijke kruidnagelhandel in Engelse handen vallen. In Engeland veroorzaakte de zaak een storm van protest. Het werd gezien als een gerechtelijke moord, de VOC-rechtbank was onbevoegd en de bekentenissen door marteling verkregen. De "Ambonse Moord" gaf aanleiding tot een pamflettenstrijd die zich decennia lang voortsleepte. Deze pamfletten zijn vrijwel allemaal integraal gedigitaliseerd. Dit is aangevuld met materiaal dat de situatie in die tijd op Ambon illustreert.
  2. Ooggetuigen 1550-1900
    Nederlanders reisden door Groot-Brittannië en Britten doorkruisten de Nederlanden. Hun bevindingen en indrukken legden zij vast in reisdagboeken en brieven, maar ook visueel in pentekeningen, aquarellen enz. Uit deze documenten en afbeeldingen wordt een selectie gemaakt die de Brits-Nederlandse betrekkingen door de eeuwen heen illustreert, en laat zien wat beide nationaliteiten van elkaar dachten.

Beschikbaarstelling
Het geselecteerde materiaal is teogankelijk gemaakt via het Geheugen van Nederland en via de website van de British Library.

Planning
Het project werd eind 2004 afgerond.

Links
www.geheugenvannederland.nl
www.kb.nl
www.bl.uk