Bij het ISSN Centrum Nederland van de Koninklijke Bibliotheek (KB) kunt u -zonder kosten- voor een tijdschrift of andere seriële Nederlandse uitgave een International Standard Serial Number aanvragen, mits de publicatie voldoet aan de opnamecriteria van het Depot van Nederlandse Publicaties. Bij levering aan het depot wordt de titel met ISSN opgenomen in de Nederlandse Bibliografie en in de wereldwijde ISSN-database.
Waarvoor dient het ISSN?
Het International Standard Serial Number is een uniek en internationaal erkend nummer om titels van seriële publicaties te kunnen identificeren. Dit nummer vergemakkelijkt de uitwisseling van informatie tussen uitgevers, distributeurs, boekhandels, tijdschriften-agenten, onderzoekers, bibliotheken en hun gebruikers. Dit geldt zeker voor titels in een moeilijk toegankelijke taal of ander alfabet en voor titels die sterk op elkaar lijken. Het ISSN is ook zeer praktisch bij het zoeken in geautomatiseerde bestanden en bij het verwerken en uitwisselen van gegevens. Een ISSN bestaat als regel uit 8 cijfers (7 cijfers en een controle-getal) en wordt met voorlooptekst en koppelteken als volgt gepresenteerd: ISSN 1234-5679.
In bepaalde gevallen staat er in plaats van het laatste cijfer een X als controlegetal 10 (zoals in ISSN 1384-279X).
Wat is een seriële publicatie?
Seriële publicaties worden in principe periodiek en 'voor onbepaalde tijd' uitgegeven. Ze verschijnen in opeenvolgende afleveringen of delen. Deze hebben een nummering en/of een chronologische aanduiding, zoals jaargang, volume, volgnummer, jaar en maand van uitgave en/of een datum. Een goed voorbeeld daarvan zijn tijdschriften, kranten en jaarboeken. Seriële publicaties worden uitgegeven op papier, microfiche, diskette, cd-rom of op Internet. Als een publicatie meerdere verschijningsvormen kent, wordt in principe per soort informatiedrager een apart ISSN toegekend.
Criteria voor toekenning
U kunt een ISSN aanvragen voor een seriële publicatie die in Nederland wordt uitgegeven en die voldoet aan de opnamecriteria van het Depot van Nederlandse Publicaties. Het ISSN Centrum Nederland behandelt de aanvragen en kent de nummers toe. Géén ISSN krijgen periodieken die in Nederland worden uitgegeven voor lokale doelgroepen, zoals wijkkranten, huis-aan-huisbladen, bedrijfs- en personeelsbladen, tijdschriften van plaatselijke sport- en recreatieclubs. Aan periodiek verschijnende productinformatie, zoals reclamedrukwerk, wordt evenmin een ISSN toegekend. Jaarverslagen krijgen slechts in zeer beperkte mate een ISSN.
Aanvraagprocedure
Het aanvragen van een ISSN is gratis. In de aanvraag moeten de volgende gegevens worden vermeld: de volledige titel, de verantwoordelijke uitgever of uitgevende instelling, jaar en maand/dag van eerste uitgave, het nummer en de verschijningsfrequentie. U kunt uw ISSN aanvraag via dit online aanmeldformulier indienen.
Goed zichtbaar
Wil het ISSN effectief worden gebruikt, dan moet het duidelijk zichtbaar op elke aflevering of op elk deel van de seriële publicatie staan. Het meest opvallend is rechtsboven op het omslag. Als dit niet mogelijk is, wordt de achterkant van de omslag, het titelblad of het colofon als plaats voor het ISSN aanbevolen. Bij elektronische publicaties - offline en online - wordt aanbevolen het ISSN in het (eerst verschijnende) titelscherm of bij colofongegevens te vermelden. Bij offline elektronische publicaties zoals cd-rom's is het gewenst het ISSN eveneens op het label en de houder te vermelden. Het ISSN wordt altijd gepresenteerd met voorlooptekst en koppelteken: ISSN 1234-5679
Streepjescode
Een ISSN is op te nemen in een streepjescode. Een voorbeeld hiervan is de 13-cijferige EAN-code met bijbehorend streepjessymbool. Alle informatie hierover verstrekt GS1 Nederland.
Geen copyright
Het ISSN is zoals gezegd slechts bedoeld als unieke identificatie van een titel van een seriële publicatie. Aan een toegekend ISSN zijn dus op geen enkele wijze rechten te ontlenen. Het ISSN Centrum Nederland kan voor de toekenning van ISSN's evenmin auteursrechten laten gelden.
Internationale database
Bij het ISSN International Centre in Parijs worden alle in de wereld toegekende ISSN's opgeslagen in de centrale database, het ISSN Register. Onder de naam ISSN Online is deze database met de benodigde licentie toegankelijk op Internet. Naast alle informatie over ISSN Online vindt U ook algemene informatie en statistieken over het ISSN op de homepage van het ISSN International Centre.
Nieuw ISSN bij titelwijziging
Als de titel van een seriële publicatie (of de instellingsnaam bij zeer algemene titels) een duidelijke wijziging ondergaat, wordt er op basis van de internationale regels een nieuw ISSN toegekend. Om te voorkomen dat er een verouderd ISSN wordt afgedrukt in de afleveringen die onder een nieuwe titel verschijnen, moet de uitgever een titelwijziging tijdig aanmelden bij het ISSN Centrum Nederland.
Voorbeelden van titelwijzigingen die een nieuw ISSN tot gevolg hebben:
- Vervanging, toevoeging en/of weglating van zelfstandige naamwoorden in de titel
- Gewijzigde volgorde van relevante titelwoorden
Bij zeer algemeen voorkomende titels van seriële publicaties zoals:
- Bulletin (van de Nederlandse Vereniging voor ...)
- Maandbericht (van het Internationaal ...)
- Mededelingenblad (van de Stichting tot ...)
- Statistisch overzicht (...)
- Nieuwsbrief (...)
- Weekblad (...)
wordt ook een nieuw ISSN toegekend indien de onlosmakelijk met de titel verbonden organisatie- of instellingsnaam duidelijk verandert.
Bij minimale titelwijzigingen -zoals gewijzigde spelling of toevoeging en weglating van lidwoorden, voorzetsels of voegwoorden- blijft het ISSN gelijk.
Verder blijft het ISSN gehandhaafd na wijziging van bijvoorbeeld:
- Ondertitel
- Uitgever(snaam)
- Plaats van uitgave
- Verschijningsfrequentie
- Formaat
Om de titelbeschrijvingen in de Nederlandse Bibliografie en het internationale ISSN Register actueel te houden, is het van belang dat uitgevers wijzigingen van titels en overige bovengenoemde bibliografische gegevens doorgeven aan de afdeling Acquisitie van de KB, die samen met het ISSN Centrum Nederland verantwoordelijk is voor de registratie van tijdschriften en andere in Nederland uitgegeven seriële uitgaven.
ISBN naast ISSN
Net zoals het ISSN is het International Standard Book Number een uniek en internationaal erkend nummer. Het ISBN is echter bedoeld voor het identificeren van boeken en overige publicaties die slechts een bepaald aantal delen of afleveringen onder eenzelfde titel zullen kennen. Voorbeelden zijn encyclopedieën en meerdelige (boek)werken. In deze gevallen wordt dus geen ISSN toegekend, maar kan wel een ISBN worden aangevraagd.
In sommige gevallen kan een publicatie zowel een ISSN als een ISBN krijgen. Hierbij geldt het ISBN slechts voor één specifieke aflevering, terwijl daarnaast het ISSN (ongewijzigd in elke aflevering) de titel van de seriële publicatie identificeert.
Voorbeelden hiervan zijn:
- Afleveringen/delen in een jaarboekenreeks
- Speciale of themanummers van een tijdschrift
Voor meer informatie over het ISBN en de aanvraagprocedure kunt u contact opnemen met:
Bureau ISBN, Postbus 360, 4100 AJ Culemborg, telefoon 0345 - 475855.
Opname in het Depot van Nederlandse Publicaties
In het Depot van Nederlandse Publicaties van de KB wordt het Nederlandse culturele erfgoed voor het nageslacht bewaard en voor onderzoek ter beschikking gesteld.
Zodra een ISSN is toegekend aan een recent verschenen of nog te verschijnen seriële publicatie, ontvangt de uitgever hiervan een schriftelijke bevestiging van de afdeling Acquisitie van de KB. De uitgever krijgt kort daarna tevens een bestelling voor een (gratis) abonnement op de betreffende titel. De uitgever wordt verzocht om elke aflevering van een in Nederland uitgegeven tijdschrift of andere seriële uitgave bij de KB te deponeren. Elektronische publicaties worden (nog) niet actief verworven en beschreven en zijn daarom niet altijd in de KB-catalogus te vinden.
Nadat de eerst verschenen aflevering(en), inclusief een eventueel proef- of nulnummer, door de KB is ontvangen, wordt er een definitieve titelbeschrijving gemaakt voor de catalogus van het Depot van Nederlandse Publicaties en voor de Nederlandse Bibliografie, Brinkman's Cumulatieve Catalogus. De Nederlandse bibliografie, die ook op cd-rom verschijnt, bevat titelbeschrijvingen van alle vanaf 1974 aan het Depot toegezonden publicaties, waaronder boeken, rapporten en periodieken.
Informatie
Koninklijke Bibliotheek
ISSN Centrum Nederland
Postbus 74
2501 AJ Den Haag
Telefoon 070 - 3140410/411
e-mail