Museum van het Boek/Meermanno-Westreenianum, 28 april - 9 augustus 1998
De spectaculaire tentoonstelling Boeken van Oranje-Nassau, De bibliotheek van de graven van Nassau en prinsen van Oranje in de vijftiende en zestiende eeuw, die op dinsdag 28 april werd geopend door ZKH de prins van Oranje, geeft met vele zeldzame middeleeuwse handschriften en enkele vroege gedrukte boeken een uniek overzicht van het boekenbezit dat de oudste leden van het geslacht Oranje-Nassau in het kasteel Breda bijeen hebben gebracht.
Beginnend met Jan van Nassau (1410-1475) die middelnederlandse topstukken in eigendom had, sluit de expositie af met prins Willem van Oranje (1533-1584), uit wiens bezit vrijwel alle thans nog bekende boeken te zien zijn.
In de tentoonstelling ligt de nadruk op de schitterende verluchte Zuid-Nederlandse en Franse handschriften van groot formaat uit het bezit van de graven Engelbert II (1451-1504) en Hendrik III (1483-1538) van Nassau. Een indruk van hun weelderige levensstijl geven de prachtig met miniaturen en randen versierde handschriften, die zij verzamelden. Pronkstukken daaronder zijn de handschriften die Hendrik III kocht uit de nalatenschap van de Zuid-Nederlandse bibliofiel Philips van Kleef.
In de loop van de eeuwen raakte een deel van de Bredase bibliotheek verspreid over collecties in geheel Europa. Het restant werd via de stadhouders overgeleverd en vormde in 1798 de basis van de huidige KB. Uit deze instelling zijn dan ook de meeste boeken in de tentoonstelling afkomstig. Daarnaast zijn enkele spectaculaire bruiklenen uit het buitenland te zien, zoals de schitterende Roman de la Rose uit Londen, het verfijnde getijdenboek van Engelbert II uit Oxford en het recent ontdekte getijdenboek van de vrouw van Hendrik III, dat zich nu in de collectie van de hertog van Alva in Madrid bevindt. Van een boekengeschenk van Hendrik III aan de keurvorst van Saksen, dat nu in Jena wordt bewaard, zijn een prachtig handschrift en een vroege gedrukte versie te zien.
Een diapresentatie gaat ook in op de verdere lotgevallen van de bibliotheek in de 17de en 18de eeuw, toen deze in verschillende Haagse paleizen stond opgesteld.
De tentoonstelling wordt georganiseerd door het Museum van het Boek / Meermanno - Westreenianum in nauwe samenwerking met de KB. Dr Anne S Korteweg, conservator middeleeuwse handschriften van de Koninklijke Bibliotheek, stelde de tentoonstelling samen en schreef hiervoor een rijk-geïllustreerde publicatie: Boeken van Oranje-Nassau, De bibliotheek van de graven van Nassau en prinsen van Oranje in de vijftiende en zestiende eeuw.
Binnen afzienbare tijd zal van haar hand een Engelstalige wetenschappelijke catalogus verschijnen onder de titel Ce sera moi, Nassau. The Library of the Counts of Nassau and Princes of Orange. Breda Castle. Manuscripts and printed books in the fifteenth and sixteenth century.
De tentoonstelling is een onderdeel van het jubileumprogramma 750 jaar Den Haag.