De Koninklijke Bibliotheek bestaat 200 jaar. Als ik die twee eeuwen KB zou moeten typeren, dan zou dat zijn met de woorden: van klassieke humaniorabibliotheek naar eigentijdse nationale bibliotheek. Drie jaartallen zijn cruciaal in de ontwikkeling van de KB. In 1919 werd de Centrale Catalogus opgericht. Dat was het begin van een landelijke infrastructuur voor de informatie-voorziening. Het tweede jaartal is 1974, het begin van het Depot van Nederlandse Publicaties. Ten slotte 1982, het jaar van het nieuwe gebouw, en ook het jaar dat de KB verantwoordelijk werd voor de Nederlandse Bibliografie. Met Depot en Bibliografie nam de KB taken op zich die wezenlijk zijn voor een nationale bibliotheek: de zorg voor het nationale culturele erfgoed, de verantwoordelijkheid voor de nationale bibliografie, en een bijzondere medeverantwoordelijkheid voor landelijke voorzieningen, voor onderzoek en voor innovatie.
De taken van de KB hebben een grote mate van continuïteit. Wat wel verandert, is de concrete gedaante die ze aannemen. Je kunt het vergelijken met de haven van Rotterdam. In die haven draait het nog steeds om water, schepen, het halen en brengen van vracht. Maar die haven ziet er nu totaal anders uit dan vroeger. Die gedaanteverandering was noodzakelijk, op straffe van functieverlies. Zo kon Rotterdam een grote haven blijven. Zo is het ook bij de KB. Verandering en vernieuwing horen bij het beleid van de KB. Die vernieuwing zal zich concentreren op het Depot van Nederlandse Elektronische Publicaties, op digitalisering en conservering, en op versterking van de informatie-voorziening in de geesteswetenschappen.
200 jaar Koninklijke Bibliotheek. Het grootste jubileumevenement is de tentoonstelling in De Nieuwe Kerk te Amsterdam. Iedereen die de kans krijgt door de KB-magazijnen te dwalen, komt onder de indruk van de rijkdom, de veelheid, de verrassende diversiteit. Alle aspecten van ons bestaan, van onze geschiedenis kom je daar tegen. Dat willen we laten zien door een boekenstad in de kerk te bouwen aan de hand van de letters van het alfabet. In een andere tentoonstelling, in het Museum van het Boek/Museum Meermanno-Westreenianum te Den Haag, toont de KB haar bijzonder fraaie collectie 'Boeken van Oranje-Nassau'.
Naast deze tijdelijke evenementen zal het jubileum ook blijvende gedenktekens opleveren: een prachtig boek over belangrijke collecties in de KB, tevens een eerbetoon aan de verzamelaars aan wie de KB een groot deel van haar rijke boekenbezit dankt; een jubileumboek van de hand van prof dr PW Klein en drs MAW Klein-Meijer; een facsimile van een van de mooiste alba amicorum in de KB, het album amicorum van Jacobus Heyblocq.
Ook de media gedenken de jarige KB. De RVU heeft een uitgebreide TV-documentaire over de KB vervaardigd; Teleac zendt een vierdelige serie uit over enkele speciale collecties; er zijn enkele radioprogramma's gewijd aan de KB, en ook de kranten besteden ruime aandacht aan ons jubileum. Bijzonder is ook de postzegel die in een oplage van 8 miljoen door de PTT is uitgebracht.
Ik hoop van harte dat u zult delen in het feestelijke gevoel dat zich dit jaar van ons meester heeft gemaakt, wanneer u de tentoonstellingen bezoekt, de publicaties leest, de media volgt, of gewoon uw post verstuurt.
dr. W. van Drimmelen, directeur-bibliothecaris