De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag kocht onlangs een uniek boek dat afkomstig is uit de bibliotheek van Willem van Oranje. Het is herkenbaar aan zijn wapen, dat groot en in goud op de band is gestempeld en van kleuren is voorzien. De prinsenkroon staat erboven en de ordeketen van het Gulden Vlies hangt eromheen.
Boeken uit de particuliere boekerij van de Vader des Vaderlands zijn uiterst zeldzaam. Er zijn nu vijf banden bekend, waarvan één de oorspronkelijke inhoud niet meer heeft. Bekend is dat de prins als jong edelman de gewoonte van de Franse adel volgde en rond 1560 een kleine verzameling boeken bijeen bracht. Zijn banden liet hij weliswaar met goud bestempelen, maar hij volgde de voorkeur van de Franse edelen voor zeer rijke bandversieringen niet. Willem van Oranje hield het sober met alleen zijn wapen, een eenvoudig kader en een deel van de boektitel.
Aan de vooravond van de Opstand van de Nederlanden in 1568 vreesde de prins een overval op zijn kasteel in Breda, waar zijn bibliotheek zich bevond. Uit voorzorg liet hij een inventaris van zijn bezittingen maken. Op deze lijst worden 48 boeken genoemd die zijn bestempeld met zijn wapen. Het boek, dat nu door de conservator boekbanden van de Koninklijke Bibliotheek is ontdekt, hoort bij deze lijst.
Het zojuist ontdekte boek is een fraaie uitgave die geheel beantwoordt aan de hoge eisen die toen in Parijs werden gesteld. De band bevat César renouvellé, een militair tractaat van Gabriel Symeon dat in 1558 werd uitgeven in Parijs. In het boek wordt beschreven hoe vorsten zich in een oorlogssituatie moeten gedragen. De drie andere boeken die we van de prins kennen zijn eveneens Frans, maar zijn eerder verhalende werken, die tot lering en vermaak konden dienen.
20 maart 1998
|
| César renouvellé. Gabriel Symeon. Parijs, 1558. |