Overeenkomst muziekcollecties tussen Gemeentemuseum, Musica Neerlandica en KB

Er is een einde gekomen aan een lange periode van onzekerheid over de huisvesting van de Muziekbibliotheek en de Muziekarchieven van het Gemeentemuseum alsmede van de collectie van Musica Neerlandica. Op vrijdag 1 december 2000 hebben dr Wim van Drimmelen, algemeen directeur van de Koninklijke Bibliotheek, Wim van Krimpen, directeur van het Gemeentemuseum en prof. dr Bart Tromp, voorzitter van Musica Neerlandica de overeenkomst getekend die de huisvesting en het bruikleen van deze collecties regelt in de Koninklijke Bibliotheek. De Gemeente Den Haag, het Ministerie van OC&W en de KB stelden de benodigde gelden voor de verhuizing en de inrichting van werkruimtes en magazijnen beschikbaar.

De drie muziekcollecties en hun medewerkers presenteren zich in de KB gezamenlijk als het Nederlands Muziek Instituut (NMI). Naast beheer, beschikbaarstelling en uitbreiding van de collecties propageert en stimuleert het NMI de kennis en het onderzoek van de eigen collecties en van de Nederlandse muziek in het bijzonder.

Na de ondertekening bood Wim van Drimmelen namens de KB het NMI een zeer bijzonder welkomsgeschenk aan: het enig bekende exemplaar, uit 1780, van de allereerste toonzetting (door Bartholomeus Ruloffs) van de beroemde kindergedichtjes van Hieronymus van Alphen.

De Muziekbibliotheek van het Gemeentemuseum is bijeengebracht door D.F. Scheurleer (1855-1927). De collectie, die ook nadien nog enorm is uitgebreid, geniet internationale vermaardheid vanwege het grote muziekwetenschappelijke belang, en vooral ook door de schitterende collectie oude muziekdrukken en -tractaten. Aan deze verzameling is enkele jaren geleden bovendien de belangrijke Alsbachcollectie toegevoegd, geheel bestaande uit Nederlandse bladmuziek.
Het Muziekarchief is destijds opgezet door Dirk J. Balfoort (1886-1964) en is een collectie van meer dan 300 nalatenschappen van Nederlandse componisten zoals Hendrik Andriessen, Alphons Diepenbrock, Willem Mengelberg, Julius Röntgen en Johan Wagenaar. Originele partituren, brieven, foto's en programmaboekjes maken deel uit van deze nalatenschappen. Ook instellingsarchieven, zoals die van de Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis, Donemus (de huidige MuziekGroep Nederland) en het Geneco (Genootschap van Nederlandse componisten) zijn ondergebracht in het Muziekarchief.
De collectie van Musica Neerlandica is misschien beter bekend als de verzameling Nederlandse muziek van Willem Noske. Noske (1918-1995) was niet alleen een vermaard violist maar ook een groot voorvechter van de Nederlandse muziek. In de loop der jaren wist hij op persoonlijke titel een verzameling van onder andere bladmuziek en naslagwerken bijeen te brengen, die zijn weerga niet kent.

Alhoewel het NMI zelfstandig zal functioneren, gaat het ook binnen de grote KB-organisatie opereren. Succesievelijk zullen de collecties bijvoorbeeld raadpleegbaar worden via de catalogi en de studiezalen van de KB. Daardoor zullen de catalogi van de muziekcollecties ook via internet beschikbaar komen. De belangrijke collecties van de KB op het gebied van de Nederlandse geschiedenis, letteren en kunsten bieden aan bezoekers ruimschoots de mogelijkheid om de muziekcollecties in hun (cultuur-)historische samenhang te bestuderen. Huisvesting en bruikleen van de muziekcollecties in de Koninklijke Bibliotheek sluiten bovendien geheel aan bij de speciale taak van de nationale bibliotheek om geschreven en gedrukt Nederlands cultureel erfgoed onder optimale condities te bewaren en voor zoveel mogelijk cultuurliefhebbers en onderzoekers toegankelijk te maken.

Op 11 december gaat de twee weken durende verhuizing van de collecties van start. Vanaf 8 januari 2001 hoopt men de deuren te openen voor bezoekers. De officiële opening van het NMI vindt in het komend voorjaar plaats.

Contactpersoon Gemeentemuseum: Gerrit-Jan de Rook 070 3381121
Contactpersoon Musica Neerlandica: Tessa Stassen 070 3107741 (wo-vrij)
Contactpersoon Koninklijke Bibliotheek: Jan Bos 070 3140336

1 december 2000