Op donderdag 13 mei 2004 zal in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag de Tiele-lezing 2004 worden uitgesproken door grafisch ontwerper, typograaf, letterontwerper en hoogleraar Gerard Unger, onder de titel Veranderend lezen, lezend veranderen. De Tiele-lezing wordt jaarlijks gehouden onder auspiciën van de Dr. P.A. Tiele-Stichting en de Koninklijke Bibliotheek.
Gerard Unger (1942) behoort samen met Bram de Does tot de meest 'gelezen' Nederlandse typografen, hoewel veel Nederlanders zich dat niet bewust zullen zijn. Hij ontwierp tal van lettertypen die in binnen- en buitenland op grote schaal worden gebruikt voor kranten, bewegwijzering en digitale toepassingen. In 1984 ontving hij de H.N. Werkman Prijs van de stad Amsterdam voor zijn gehele typografische oeuvre, en in het bijzonder voor zijn digitale letters. In 1988 volgde de Gravisie-prijs voor de letter Swift, en in 1991 de internationaal gerenommeerde Maurits Enschedé Prijs voor zijn letterontwerpen. Van zijn hand verschenen onder andere Letters (1994) en Terwijl je leest (1997; nieuwe, uitgebreide editie te verschijnen eind 2004), een boek over de grafische aspecten van het lezen. Unger is professor Typography & Graphic Communication aan de University of Reading in Engeland.
In zijn lezing zal Unger niet ingaan op de vraag of er minder gelezen wordt - weg met dat gruwelijke woord 'ontlezing'- maar juist op de vraag of er momenteel anders gelezen wordt dan bijvoorbeeld vijftig jaar geleden. Of is vijftig jaar een te korte periode om iets zinnigs over verandering van leesgewoonten te kunnen zeggen? In ieder geval zou het lezen van boeken niet als geïsoleerd verschijnsel bestudeerd moeten worden; iedereen leest naast boeken talloze andere teksten. Beïnvloeden die de wijze waarop boeken gelezen worden? Er zijn aanwijzingen dat boeken lezen trager verandert dan lezen van bijvoorbeeld kranten. En hoe staat het met de vorm waarin tekst wordt aangeboden, met typografie en letters? Ondanks de regelmatig weerkerende veronderstelling dat de kwaliteit van typografie en letterontwerpen achteruit gaat of al is gegaan, kun je zonder meer stellen dat het met de typografie nog nooit zo goed is gegaan.
De lezing vindt plaats op donderdag 13 mei 2004 om 16.00 uur in de aula van de Koninklijke Bibliotheek (Prins Willem-Alexanderhof 5, 2595 BE, Den Haag). De toegang is gratis. Na afloop wordt een drankje aangeboden.
De tekst van de lezing zal worden gepubliceerd door de Walburg Pers te Zutphen en is direct na afloop van de lezing ter plekke verkrijgbaar. Gerard Unger, Veranderend lezen, lezend veranderen. Tiele-lezing 2004 (Zutphen, Walburg Pers, 2004). 28pp. prijs: € 15,00 [ISBN 90.5730.325.6].