Den Haag,7 december 2005. Binnen de Nederlandse universiteiten worden duizenden botanische onderwijsplaten bewaard. De Stichting Academisch Erfgoed legde de diverse collecties naast elkaar en beoordeelde de kwaliteit van de platen. De fraaiste exemplaren zijn vanaf 9 december in digitale vorm te zien op www.geheugenvannederland.nl, de schatkamer van het Nederlands cultureel erfgoed op internet.
In de loop van de negentiende eeuw vonden er in West-Europa op onderwijsgebied flinke veranderingen plaats. De tijd dat een goede opleiding uitsluitend was weggelegd voor een kleine, rijke elite behoorde langzamerhand tot het verleden; het onderwijs democratiseerde. In de steeds voller wordende klaslokalen rees de behoefte aan meer én beter lesmateriaal. Omdat vooral geïllustreerde boeken erg kostbaar waren, kozen veel scholen ervoor een alternatief lesmiddel in te zetten: de onderwijsplaat. Onderwijsplaten waren al langer in zwang, maar door de uitvinding van de sneldrukpers rond 1850 konden ze voor het eerst in grote oplagen worden gedrukt. Met name de Nederlandse hogescholen en universiteiten namen de platen massaal af. Ze werden onder meer ingezet als illustraties bij colleges over geneeskunde en kunstgeschiedenis. Meer dan de helft van de platen die werden aangekocht hadden echter betrekking op één specifiek onderwerp: de plantkunde, of botanie.
Op Het Geheugen van Nederland is nu een digitale verzameling te zien van handgemaakte en gedrukte botanische onderwijsplaten uit de collecties van een aantal grote Nederlandse universiteiten. Samen geven ze een goed beeld van de kennis, het onderzoek en het onderwijs op het gebied van plantkunde in Nederland rond 1900. De platen zijn niet alleen inhoudelijk interessant, maar hebben ook een grote artistieke waarde: het zijn stuk voor stuk prachtige voorbeelden van toegepaste teken- en schilderkunst. Kom kijken hoe kennis en kunst samenvallen, vanaf 9 december, op: www.geheugenvannederland.nl
Stichting Academisch Erfgoed
De Stichting Academisch Erfgoed is een gezamenlijk initiatief van de vier klassieke universiteiten (Amsterdam, Groningen, Leiden en Utrecht), en de Technische Universiteit Delft. De Stichting houdt zich bezig met het wegwerken van conserveringsachterstanden. Daarnaast wil ze de toegankelijkheid en bekendheid van het Nederlands academisch erfgoed vergroten.
Het Geheugen van Nederland
Het Geheugen van Nederland is het nationale digitaliseringsprogramma van de Koninklijke Bibliotheek. Het programma richt zich op het digitaliseren en beschikbaar stellen van de vaak verborgen collecties van archieven, musea en bibliotheken. Het doel is een digitale schatkamer van Nederlands cultureel erfgoed op te bouwen. Het materiaal in Het Geheugen van Nederland bestaat uit afbeeldingen, geluid, bewegend beeld en tekst.
Voor meer informatie en/of aanvullend beeldmateriaal kunt u contact opnemen met Reinier Deinum, projectcoördinator van Het Geheugen van Nederland (070 - 314 05 98) of met Babke Aarts, projectleider van de Stichting Academisch Erfgoed (030 - 253 87 18).