Soldaten voor de Prins !

Verhandeling over wapens door Adam van Breen

Tijdens de Nederlandse Opstand bevocht De Republiek haar zelfstandigheid tegen Spanje. Vanaf het einde van de zestiende eeuw streefden Willem Lodewijk en Johan van Nassau en hun neef Prins Maurits er daarom naar het leger professioneler te maken. Er werden boeken gepubliceerd waarin in woord en beeld uitgelegd werd hoe de soldaten moesten exerceren en hun wapens moesten hanteren.

De Wapenhandelinghe van Jacob de Gheyn uit 1607 is het bekendste werk in dit genre. Elf jaar later, bijna aan het eind van de twaalfjarige oorlogsonderbreking, werd de De Nassausche vvapen-handelinge, van schilt, spies, rappier, ende targe van Adam van Breen op de markt gebracht. In het boek is te zien hoe wapens vastgehouden moeten worden en zijn de Franse krijgscommando’s te vinden. Van dit werk is een exemplaar met ingekleurde platen uit het bezit van Maurits aanwezig in de KB-collectie.

De Franse editie - Le maniement d'armes de Nassav – was nog niet in een Nederlandse bibliotheek aanwezig (overigens wel in de collectie van het Rijksmuseum) totdat de KB eind 2009 dit exemplaar kon aanschaffen. Ondanks het ontbreken van enkele platen is het een belangrijke aanwinst doordat de Nederlandse en Franse uitgave nu naast elkaar bestudeerd kunnen worden.
(Marieke van Delft) 

Beschrijving: Le maniement d'armes de Nassav, avecq rondelles, piques, espees, & targes; representez par figures, selon le nouveau ordre du tresillustre prince Mavrice de Nassav... Par Adam van Breen, avecq instruction par escript pour tons cappitaines & commandeurs, nouvellement mis en lumiere. A la Haye, 1618.
Aanvraagnummer: 2219 A 12.

Getoond met: De Nassausche vvapen-handelinge, van schilt, spies, rappier, ende targe. 's-Gravenhage, 1618. Aanvraagnummer: 344 G 17.

Te zien in de vitrine bij de ingang van Bijzondere collecties van 4 maart tot en met 2 mei 2010.