Radioschlagers in de Koninklijke Bibliotheek

Populaire liedboekjes

Als aanvulling op haar grote collectie Nederlandse liedboeken kocht de KB onlangs een aantal bundeltjes met zogenaamde ‘radioschlagers’: de teksten van populaire liedjes die via de radio bij iedereen bekend waren. Zulke boekjes werden voor het eerst in de dertiger jaren van de vorige eeuw op de markt gebracht. Na een dip tijdens de oorlog genoten ze in de jaren veertig en vijftig een grote populariteit. Omdat er telkens nieuwe hits op de radio te horen waren, was er ook steeds behoefte aan nieuwe boekjes. Reeksen als Ons lied en Het zingende boertje, die elke kwartaal met een nieuwe uitgave kwamen, hebben het meer dan vijftig afleveringen volgehouden. De uitvoering was heel goedkoop en de pagina’s werden ook wel eens met oude successen gevuld, maar dat mocht de pret niet drukken.

Omdat de schlagerboekjes juist de meest populaire liedjes publiceren, bieden ze een prachtig tijdsbeeld. We zien niet alleen welke artiesten en nummers geliefd waren, maar ook welke thema’s op een bepaald moment de aandacht hebben. In de eerste jaren vinden we bijvoorbeeld artiesten als Snip & Snap uit het radioprogramma 'De bonte dinsdagavondtrein'. In bundels van vlak na de oorlog staan liedjes als 'Eens zal de Betuwe in bloei weer staan...' en 'Trees heeft een Canadees'. Daarna komen Nederlandse vertalingen van Engelse liedjes in zwang.

Liedboekjes met radioschlagers zijn tijdelijk gebruiksgoed met een beperkte houdbaarheid. De meeste hits zijn na een paar maanden weer vergeten en de boekjes zelf zijn te goedkoop geproduceerd om de tand des tijds ongeschonden te doorstaan. Daarom worden ze nu door de Koninklijke Bibliotheek met extra zorg bewaard.
(Jan Bos)

Beschrijving:
1. Radio-klanken der nieuwste radio schlagers. Het boekwerk dat bij geen enkele radio mag ontbreken. Roosendaal, Rombouts, ca 1935. Aanvraagnummer: 2291 E 76.
2. Ons lied. Nieuwste serie radio en filmschlagers. No. 9. Rotterdam, Deko, ca 1950.Aanvraagnummer: 2291 E 79.
3. Dát zingt Nederland. No. 3. Amsterdam, B.H. Smit, ca 1955. Aanvraagnummer: 2291 E 78.
4. Hollandsche schlagers. De nieuwste film- en radioliederen. Roosendaal, Rombouts, ca 1943. Aanvraagnummer: 2291 E 77.
5. Ons lied. [Ongenummerd]. Rotterdam, Deko, ca 1946. Aanvraagnummer: 2291 E 80.
6. [Prikkeldraad, Ganzenmarsch en andere liedjes]. Ca 1939. Aanvraagnummer: 2291 E 72.

Lees meer over de collectie liedboeken van de Koninklijke Bibliotheek.Zie ook het Geheugen van Nederland voor afbeeldingen van straatliederen.

Te zien in de vitrine bij de ingang van Bijzondere collecties van 9 augustus tot en met 4 oktober 2010.