Het echtpaar Borms-Koop heeft op 19 december 2007 een grote collectie centsprenten overgedragen aan de KB. Zie voor meer informatie het persbericht. Hier laten we u alvast enkele voorbeelden zien van dit bijzondere erfgoed, dat tot nu slechts bij een beperkt publiek bekend is.
Strijd om de broek
Ver voor de eerste feministische golf werd al achter menige voordeur strijd geleverd over de vraag: ‘wie heeft hier de broek aan’. De prenten over Jan de Wasser geven daar een mooi beeld van. Ze werden in vele variaties eeuwenlang gedrukt. ‘Jan de Wasser die zal trouwen, Maar ik vrees het zal hem rouwen.’ Jan en Griet ‘ruilen broek voor schortedoek’, en Jan wast de ramen, schrobt de vloer, leert zijn kindje lopen, geeft het pap en laat het kakken.
Kinderleven
De kinderen van nu verschillen niet veel van de kinderen van vroeger. Het kinderleven wordt in centsprenten dan ook heel herkenbaar voorgesteld. Een van de meest geliefde thema’s van centsprenten is het kinderspel: hoepelen, knikkeren en een sijsje aan een touwtje laten vliegen. Ook toen werd niet altijd zachtzinnig met de kinderziel omgegaan. De kinderschrik als remedie tegen ongehoorzaamheid wordt hier voorgesteld in de gedaanten van heer en madame Croquemitaine. Ook in de school worden harde maatregelen tegen ondeugden genomen: een snoeper wordt tentoongesteld.
Oorlog
Het internationale krijgsbedrijf wordt op centsprenten min of meer realistisch voorgesteld: hier is de strijd tussen Russen en Turken uit 1828 te zien met kanonnen en sabels, en met de bajonet op het geweer tussen Russen en Polen. Meer gevechtshandelingen worden getoond op een prent over Prins Willem II en op een prent van de Slag bij Leipzig in 1813.
Beroepen
Prenten van ‘Straatroepers’ laten zien wat er allemaal op straat werd verkocht. Ook centsprenten werden zo aan de man gebracht. Heel wat goederen wisselen op deze manier van eigenaar: pannen en potten, tapijten en zwavelstokken, vis en brood, pennen en inkt.
Vaderlandse helden
Wat leren de prenten over belangrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis van ons land? We zien de ontsnapping van Hugo de Groot in een ‘stripverhaal’ met 8 afbeeldingen, net als het heldhaftige optreden van Van Speijk, die ‘de eer van hem en ‘t lieve vaderland’ handhaaft door het kruit aan te steken en zijn schip te laten ontploffen. En dan is daar, naast het standbeeld van Erasmus: Kenau Hasselaar, ‘aan het hoofd der Haarlemmer vrouwen.’
Centsprenten tonen allerlei onderwerpen, er zijn prenten met afbeeldingen van schepen, van kinderspel, van dieren, van werktuigen, van verre volken, er zijn prenten met sprookjes, moordverhalen, kluchten, bijbelverhalen en meer.
Meer informatie
