Occultisme

Collectiegeschiedenis: Afgezien van een ouder gedeelte (hekserij) is de collectie na ca. 1900 geleidelijk aan opgebouwd.
Omvang: De collectie omvat zo'n 6.000 titels.
Toegankelijkheid: De boeken zijn vindbaar via de KB kaartcatalogi en (grotendeels) de online publiekscatalogus. Behoudens enkele uitzonderingen voor oude en kostbare boeken worden ze alle uitgeleend.
Meer informatie: Elly Verzaal 070-3140308

Collectiebeschrijving

Hoewel het terrein der occulte wetenschappen moeilijk te begrenzen of te omschrijven is, kan voor een nadere omschrijving worden uitgegaan van het gegeven dat vanaf de vroegste tijden personen of groepen in het bezit beweerden te zijn van een hun alleen geopenbaarde of toegankelijke wetenschap, die de algemeen erkende verre te boven ging (vgl. Winkler Prins Encyclopedie, 6e dr., s.v.). Behalve het bezit van goddelijke en kosmische geheimen poogde men de verworven kennis ook wel in de praktijk uit te oefenen, zoals in de vorm van magie.
Hoewel deze activiteiten door de officiële wetenschappen gewoonlijk worden afgedaan als pseudo-wetenschappen, kan niet worden ontkend dat zij op denken en doen van de mensen in de loop der eeuwen een diepgaande invloed hebben uitgeoefend. In Europa ziet men sinds de Romantiek een hernieuwde belangstelling voor vormen van esoterische kennis, vaak als reactie op het toenemende materialisme in de wetenschappen, die als 'koel' en 'intellectualistisch' worden ervaren.
Vanuit cultuurhistorisch oogpunt besteedt de Koninklijke Bibliotheek speciale aandacht aan deze occulte wetenschappen. De collectie omvat zo'n 6.000 titels op het gebied van parapsychologie en spiritisme, magie en hekserij - waaronder een verzameling geschriften van en over Balthasar Bekker (1634-1698), de auteur van De betoverde weereld, 1691, en één van de eerste bestrijders van de heksenvervolgingen-, astrologie en andere vormen van toekomstvoorspelling, vrijmetselarij, theosofie en antroposofie. De collectie is in de afgelopen jaren wezenlijk versterkt doordat de bibliotheek van de bekende bestudeerder van de parapsychologie G.A.M. Zorab (1898-1990) als geschenk werd verworven in 1990, en door een bruikleenovereenkomst met de Theosofische Vereniging Nederland. Van de Orde van Vrijmetselaren werd in 1991 ca. vijftien meter boeken ontvangen uit het algemene gedeelte van de bibliotheek van de Orde. Eerder waren al ettelijke tijdschriften van de Orde ten geschenke ontvangen.
Op al deze terreinen geldt, dat Nederlandstalige werken sinds de instelling van het Depot in de jaren 1970 vrijwel compleet aanwezig zijn.

Literatuur

'R.A. Reddingius, oogarts 1866-1939. G.A.M. Zorab, parapsycholoog 1898-1990'. In: Verzamelaars en verzamelingen. Koninklijke Bibliotheek, 1789-1998. Zwolle : Waanders, 1998, p. 102-103.