Metamorfoze Symposium ‘Met Andere Ogen’

Inloop met koffie en thee.

Opening door Renée Schilling, programmacoördinator Verbonden digitaal erfgoed en projectleider digitalisering.

Wanneer we het over digitalisering hebben, denken we voornamelijk aan de technologie waarmee we fysieke collecties vastleggen. Maar de kernvragen zijn: waarom digitaliseren we, voor wie doen we dit, en wat betekenen digitale versies van manuscripten voor onze perceptie van het origineel? Liselore Tissen herkadert digitale reproducties als volwaardige culturele ervaringen: objecten die niet alleen kwetsbare originelen beschermen, maar ook nieuwe betekenissen kunnen toevoegen. Door technologie te benaderen vanuit de gebruiker in plaats van uitsluitend vanuit het object, geeft inzicht in de manier waarop digitaal erfgoed wordt gedeeld, beleefd en gewaardeerd, én hoe technologie beter kan aansluiten bij de verwachtingen van het publiek.

De afgelopen twee jaar trokken Janou Munnik (projectfotograaf) en Annelynn Koenders (handschriftenexpert) namens de KB vanuit programma Metamorfoze het land door met een koffer vol apparatuur om middeleeuwse handschriften op locatie te digitaliseren. Hoe leg je een eeuwenoud boek zo natuurgetrouw mogelijk vast? Hoe doe je dat op een veilige manier? Welke apparatuur heb je daarvoor nodig? En hoe ziet het eindresultaat eruit? Tijdens dit symposium delen Janou en Annelynn hun ervaringen en inzichten, in de hoop anderen te inspireren tot soortgelijke projecten.

Opening expositie in het KB Atelier door Mariana Lanari en Remco van Bladel.

Het Arnhemse cultuur- en erfgoedcentrum Rozet, waar de collecties van de lokale openbare bibliotheek en de Gelderland Bibliotheek zijn ondergebracht, vond door aansluiting bij twee projecten een vliegwiel voor collectiedigitalisering. Via de programmalijn Verbonden Digitaal Erfgoed kon een stevig fundament worden gelegd voor het werken met digitale erfgoedinformatie, terwijl bijzondere middeleeuwse handschriften via Metamorfoze daadwerkelijk hoogwaardig werden gedigitaliseerd. Ferry Reurink vertelt en toont in deze sessie hoe beide projecten praktisch zijn aangevlogen en hoe door het combineren van de resultaten het publiek én partners in het erfgoedveld duurzaam toegang hebben tot het digitale erfgoed. 

Inschrijven voor de kennissessies kan via dit formulier.

Veel erfgoedinstellingen lopen aan tegen auteursrechtelijke kwesties, zeker in dit meer en meer digitale tijdperk. Maar hoe zit dat nu precies? Wat mag wel en niet als je delen van je collectie online wilt zetten? Hoe regel je dat? En hoe zit het met AI? In deze sessie leer je de basis van het Nederlandse auteursrecht en krijg je inzicht in handige tools die je verder kunnen helpen. 

Je eventuele vragen kun je per e-mail van tevoren doorgeven aan Andrea (@email). Dan kan zij die in de workshop meenemen.

Inschrijven voor de kennissessies kan via dit formulier.

In deze workshop geven Lizzy Jongma en Edwin Klijn op basis van concrete voorbeelden een overzicht van de manieren waarop je met scans als het startpunt allerlei verrijkingsslagen kunt maken die helpen om publieksvriendelijke archiefwebsites te ontwikkelen. Aan bod komen onder meer automatische tekstherkenningstools, documentseparatie- en classificatiesoftware, NER en koppeling aan thesauri, gebruikersonderzoek en frontend-technologie. Deze sessie is niet bedoeld voor techneuten, maar voor mensen die geïnteresseerd zijn in hoe je techniek kunt inzetten om historische collecties een nieuw leven te geven online.

Inschrijven voor de kennissessies kan via dit formulier.

Korte pauze.

The digital collection of medieval manuscripts at the KB expands our horizon by reaching back more than a thousand years of the history of the book. It draws attention to the origins of elements of the page that remain in use today. In this presentation, we introduce Biblio-graph, a web application that situates the book as a recursive technology and as an infrastructure for the dissemination and circulation of libraries and archives. Using the manuscripts within this framework, we reflect on current challenges of preserving and transmitting digital-born artifacts in a context of accelerated knowledge fragmentation and memory loss on the Web. We will show how the medieval manuscripts expand the Biblio-graph model, and how it might help us to imagine preservation of our current knowledge to the next generations.

Inschrijven voor de kennissessies kan via dit formulier.

In 2024 is de KB begonnen met het digitaliseren van het grootste deel van hun collectie westerse middeleeuwse handschriften. Maar voordat deze collectie gedigitaliseerd kan worden, wordt eerst de conditie van elk handschrift gecontroleerd. Hierbij wordt een checklist ingevuld over de materiële staat van het boek en eventuele schades en zwakke plekken. Tijdens deze kennissessie leer je meer over hoe deze materiaalanalyse precies verloopt en waar je in je eigen instelling op zou moeten letten bij het voorbereiden van een collectie voor digitalisering of tentoonstellingen.

Inschrijven voor de kennissessies kan via dit formulier.

Heb je een digitale beeldcollectie en wil je dit materiaal online presenteren, samenbrengen en verrijken? Het International Image Interoperability Framework (IIIF, uitgesproken als ‘triple-eye-eff’) kan je hierbij helpen. Ontdek welke eerste stappen je als erfgoedorganisatie kunt zetten en hoe je je beeldcollectie met je publiek kunt delen. 

In deze sessie nemen Bob Coret, adviseur in het Netwerk Digitaal Erfgoed en Lotte Savelsberg, adviseur bij Erfgoed Gelderland, je mee in de wereld van IIIF: hoe werkt het, welke problemen lost het op? Ook maak je kennis met een aantal concrete toepassingen van IIIF bij erfgoedorganisaties door het land. 

Inschrijven voor de kennissessies kan via dit formulier.

Tijdens de borrel nodigen we je uit om deel te nemen aan Medieval Me, een offline variant van de online serious game gebaseerd op het dertiende-eeuwse manuscript Der Naturen Bloeme. In dit spel kruipen deelnemers tijdelijk in de huid van een kunsthistoricus, rekenkundige of taalwetenschapper. Onder begeleiding van een spelleider werk je samen om het juiste antwoord te vinden.