Bijeenkomst

‘Vandaag vrij, altijd vrij’ – Anton de Kom

Inhoudsblokken

Op 25 november 2025 is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd. Om dit te vieren, organiseren we in de maand november diverse evenementen, waaronder deze avond ter ere van het leven en werk van de Surinaamse antikoloniale schrijver en verzetsstrijder Anton de Kom (1898 – 1945).

De Kom was zowel een stem voor de Surinaamse bevolking als een strijder in het Nederlandse verzet. Zijn leven en werk raken thema’s van kolonialisme, sociale ongelijkheid, racisme, arbeidersstrijd en de vraag naar vrijheid en rechtvaardigheid. 

Deze avond belicht verschillende perspectieven op De Kom: als mens, als schrijver, als activist, en als symbool voor verzet en emancipatie. 

Anton de Kom. 

Dr. Thalia Ostendorf van de Anton de Kom Stichting geeft je aan de hand van archieven een beter beeld van wie Anton de Kom als persoon was en zijn rol als pionier. Was hij al echt met 'onafhankelijkheid' bezig? Hoe heeft hij latere generaties geïnspireerd?

Huibert Crijns: Anton de Kom, communist of dwarsdenker?

Een historische verkenning van de manier waarop De Kom door tijdgenoten en media werd geframed: ‘communist’, ‘oproerkraaier’, of juist onafhankelijk denker. Zijn keuzes  worden in de bredere context van arbeidersstrijd en verzet in de jaren ’30 en ’40 geplaatst.  

Anton de Kom komt in de jaren '30 op voor de belangen van arbeiders van kleur in Suriname. In de Nederlandse en Surinaamse media wordt hij een ‘communistische opruier’ genoemd. Het communistische dagblad De Tribune neemt het voor hem op en tijdens de Tweede Wereldoorlog sloot De Kom zich aan bij het communistisch georiënteerde verzet. Toch was hij nooit lid van de Communistische Partij Holland. Was Anton de Kom nu een communist, of voer hij zijn eigen koers? 

Mitchell Esajas, mede-oprichter van The Black Archives, geeft een lezing over de blijvende betekenis van Anton de Kom in het collectieve geheugen van Suriname en Nederland. Zijn baanbrekende boek Wij slaven van Suriname (1934) gaf voor het eerst een stem aan de tot slaaf gemaakten en legde de fundamenten voor het streven naar vrijheid en zelfbeschikking. Esajas laat zien hoe De Koms gedachtegoed generaties heeft geïnspireerd, van de onafhankelijkheidsstrijd tot hedendaagse bewegingen die pleiten voor dekolonisatie en rechtvaardigheid. Ook stelt hij de vraag hoe we vanuit het gedachtegoed van de Kom kritisch kunnen blijven denken en handelen als het gaat om opkomend fascisme en voortdurend neokolonialisme. 

Panelgesprek en publieksvragen

Gesprek met sprekers (Thalia Ostendorf, Huibert Crijns en Mitchell Esajas) en publiek over de blijvende actualiteit van Anton de Kom: 

  • De Kom toen en nu: hoe actueel zijn z’n ideeën?
  • Wat leren we van zijn strijd voor arbeiders en vrijheid?
  • Hoe houden we zijn verhaal levend voor nieuwe generaties? 

Mogelijkheid tot nagesprek en informele ontmoeting

Daarnaast ook de mogelijkheid om publicaties van Anton de Kom te bekijken.

Toegang is gratis, maar aanmelden is verplicht. Wil je zeker weten dat je een plekje hebt? Meld je dan nu aan via de ticketshop

Benieuwd naar de andere events rondom 50 jaar onafhankelijkheid van Suriname? Bekijk dan deze overzichtspagina.

 

Over de sprekers

Dr. Thalia Ostendorf is literatuurwetenschapper en heeft o.a. onderzoek gedaan naar Anton de Kom. Ze is mede-oprichter van Uitgeverij Chaos (imprint van Das Mag). Daarnaast doceert ze aan de UvA over Caraïbische literatuur en werkt ze aan een biografie over de Surinaamse auteur Bea Vianen.

Huibert Crijns is collectiespecialist bij de KB. Zijn expertise ligt bij geschiedenis na 1800, met de nadruk op militaire en politieke geschiedenis.

Mitchell Esajas is antropoloog en mede-oprichter van de studentenvereniging New Urban Collective, The Black Archives en Kick Out Zwarte Piet. In zijn werk bij The Black Archives is hij toegewijd aan het zichtbaar maken van Zwarte geschiedenis. Hij schreef onder andere het voorwoord voor de heruitgave van Wij slaven van Suriname (2020) en Antonlogie (2021). 

Gratis boek voor alle deelnemers

Iedereen ontvangt gratis een exemplaar van Anton de Koms boek Wij slaven van Suriname. Met dank aan de gemeente Den Haag die dit boek beschikbaar heeft gesteld.