Reizen door de tijd
18 juli 2016 Kirsten Hulsker Atlassen

Wel of niet op vakantie: het lijkt soms niet eens een vraag meer. En de norm lijkt: hoe verder hoe beter. Toegegeven: hoe leuk is het om met een reisgids in de hand naar verre oorden af te reizen om op verkenning uit te gaan? Dat doe ik dan ook. Elke dag. Want de wereld ligt aan je voeten via de atlassen, reisgidsen, reisbeschrijvingen en toeristische uitgaven die in de KB te vinden zijn. En dat heeft méér te maken met jouw actuele reis dan je misschien zou verwachten…

Grote kans dat de reisgids die je vol voorpret hebt aangeschaft is geïnspireerd op de klassieker die de standaard heeft gezet voor alles wat daarna kwam: ‘de’ Baedeker [aanvragen van publicaties van deze uitgever]. Deze uitgave van Karl Baedeker was zó’n groot succes dat de merknaam synoniem werd voor een gedegen en goed gedocumenteerd naslagwerk: op het gebied van reizen maar zelfs over heel andere zaken, zoals Bert Wagendorp ooit mooi in de Volkskrant omschreef . De Algemene Nederlandse Vereniging van VVV’s greep het succes van Baedeker zelfs aan voor promotie van de eigen activiteiten door de uitgave van de reeks Wat niet in Baedeker staat [vraag de uitgave over Amsterdam aan in de catalogus]

Gemarmerde sneden en de karakteristieke lintjes

Handzaam formaat voorzien van kaarten

Alles goed en wel, maar wat heeft dat met jouw reisgids te maken? De Baedeker zette de standaard voor wat we nu van een reisgids zijn gaan verwachten: herkenbaarheid en een handzaam formaat, zodat je die makkelijk mee kunt nemen. Het afwijkende formaat maakte dat de Baedeker in de jaszak meegedragen kon worden en het omslag kon tegen een stootje. Vanaf de jaren vijftig van de negentiende eeuw was de gids voorzien van rode stofomslag met karakteristieke gouden letters en gemarmerde sneden. De zijden lintjes zorgden ervoor dat je makkelijk terug kon keren naar waar je gebleven was. Het kleine robuuste boekje puilde uit van nuttige adviezen die we inmiddels normaal zijn gaan vinden, zoals gedetailleerde en accurate kaarten, plattegronden, woordenlijsten, stratenboeken, lijsten van geschikte hotels en adviezen hoe om te gaan met culturele gebruiken, zoals de hoogte van fooien. Bladeren door Baedeker is als reizen naar andere plaatsen in andere tijden.

Reacties

Leuk om te lezen. In mijn laatste boek ('Ze kwamen uit de polder') heb ik enkele kaarten opgenomen uit de Baedekers United States (1909), die mijn grootvader had gekocht in New York City toen hij naar de USA emigreerde. De details van kaarten en tekst zijn inderdaad van grote klasse.

Reageer op deze blog

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.
Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.