Onder vertalers van Russische literatuur
18 november 2016 Paul van Capelleveen Boekgeschiedenis

Vertalers hebben nogal eens kritiek op elkaar, maar er zijn ook voorbeelden van bewondering en vriendschap. Zo schreef Kees Verheul met de hand een opdracht in een exemplaar van het door hem vertaalde 'Wie een hoefijzer vindt' van de Russische schrijver Osip Mandelstam: ‘Voor Marko “il miglior fabbro” 23.II.82 KV’.

En Rusland - dat ben jij...  (1963)
En Rusland - dat ben jij... (1963)

En Rusland - dat ben jij... (1963): opdracht van Marko Fondse aan Jan Boon

Anatoli Koeznetsov, Babi Jar: een documentaire roman (1967): vertaling: Marko Fondse
Anatoli Koeznetsov, Babi Jar: een documentaire roman (1967)

Anatoli Koeznetsov, Babi Jar: een documentaire roman (1967): vertaling: Marko Fondse

Anatoli Koeznetsov, Babi Jar: een documentaire roman (1967)
Opdracht van Marko Fondse in Babi Jar (1967)

Anatoli Koeznetsov, Babi Jar: een documentaire roman (1967): opdracht van Marko Fondse

Alexeï Tchapigin, Stjepan Razin de kozakkenrebel (1939)
Alexeï Tchapigin, Stjepan Razin de kozakkenrebel (ca. 1939)

Alexeï Tchapigin, Stjepan Razin de kozakkenrebel (ca. 1939)

'Met aversie vertaald'

In 1967 publiceerde Marko Fondse zijn vertaling van Anatoli Koeznetson, Babi Jar. Een documentaire roman. Het boek vertelt het gruwelijke verhaal van de moord op tienduizenden Joden in het ravijn Babi Jar in Kiev gedurende de Tweede Wereldoorlog. Een jaar na de publicatie van deze vertaling vluchtte de auteur naar het westen en vertelde hij dat de eerdere uitgave door de Sovjet-autoriteiten was ‘verbeterd’.

Fondse gaf een exemplaar van het boek aan Dolf Verspoor (1917-1994), vertaler Spaans, Engels, Frans, Duits en Italiaans. Verspoor vertaalde nooit teksten uit het Russisch. De handgeschreven opdracht in Babi Jar van Fondse aan Verspoor luidt: ‘Voor Dolf Verspoor, die zoiets niet eens lezen zou, laat staan vertalen. Met alle verontschuldiging voor het beroerde ziekbed-Nederlands, maar met alle genegenheid van Marko Fondse die dit boek met aversies vertaalde.’ Die aversies zullen met de beschreven moordpartijen te maken hebben.

Deze drie opdrachtexemplaren maken deel uit van een omvangrijke collectie in het Nederlands vertaalde Russische literatuur vanaf de achttiende eeuw die de KB in 2013 kon verwerven van verzamelaar Cees Willemsen. De collectie is inmiddels beschikbaar voor onderzoek.

F. Dostoïevsky, Wroeging (1896)

F. Dostoïevsky, Wroeging (1896)

De verzameling is breed en bevat allerlei genres, van romans tot toespraken en politieke pamfletten, waaronder natuurlijk de werken van de Grote Russen, zoals Gogol en Dostojevski, maar ook historische romans, bijvoorbeeld Stjepan Razin de kozakkenrebel.

Van de meeste uitgaven zijn alle drukken in alle uitvoeringen aanwezig: ingenaaid, gebonden, vaak met stofomslag of in luxe edities. Bibliofiele en geïllustreerde uitgaven zijn ruim vertegenwoordigd, net als edities uit de tijd van de Sovjet Unie.

De verzameling vertaalde Russische literatuur (Collectie Cees Willemsen) bestaat uit enkele duizenden uitgaven. De KB blijft de collectie aanvullen. Zo werd onlangs een exemplaar verworven van het script van Gogols De revisor. Dit was het exemplaar dat Henk van Ulsen gebruikte voor zijn rol in dit stuk bij de Nederlandse Comedie in 1968-1969 en staat van begin tot einde vol met zijn aantekeningen en doorhalingen.

I.W. Gogolj, De mantel (1906)
I.W. Gogolj, De mantel (1906)

I.W. Gogolj, De mantel (1906)

N.W. Gogol, De revisor (1968-1969): met aantekeningen en onderstrepingen door Henk van Ulsen voor zijn rol in dit stuk bij de Nederlandse Comedie in 1968-1969
N.W. Gogol, De revisor (1968-1969): met aantekeningen door Henk van Ulsen

N.W. Gogol, De revisor (1968-1969): met aantekeningen en onderstrepingen door Henk van Ulsen voor zijn rol in dit stuk bij de Nederlandse Comedie in 1968-1969

N.W. Gogol, De revisor (1968-1969): met aantekeningen door Henk van Ulsen
N.W. Gogol, De revisor (1968-1969): met aantekeningen door Henk van Ulsen

N.W. Gogol, De revisor (1968-1969): met aantekeningen en onderstrepingen door Henk van Ulsen voor zijn rol in dit stuk bij de Nederlandse Comedie in 1968-1969

Deze boeken zijn nu te zien in de vitrine bij de Leeszaal Bijzondere Collecties (vanaf 18 november 2016 tot half januari 2017).

Reacties

Potverkaatje, dat is mooi, en interessant! Nou had Cees Willemsen zeker niet alles - mij is nog een aantal nummers bekend van een onregelmatig en in kleine tot zeer kleine oplage verschijnend tijdschrift met vertalingen uit het Russisch. Maar wie weet komen die nog wel eens de kant van de KB op. Hartelijks!

Dag Robbert-Jan, dan moet je man en paard noemen. Van de boekvertalingen had ik praktisch alles, maar ik verzamelde niet per se tijdschriften. Al had/heb ik er ook daar veel van. Ben benieuwd waar je op doelt, maar ik geef toe: jouw middelbare schooltijd heb ik niet op de voet gevolgd, haha. Overigens Paul, ik ben geen slavist maar historicus en dat is ook een mooi vak hoor.

Robbert-Jan, gegroet! Aanvullingen op de KB-collectie zijn altijd welkom, de cryptische beschrijving maakt het niet minder beloftevol... Beste Cees, we hebben 'slavist' verwijderd uit de tekst; in ons collectieprofiel sta je nu keurig als historicus te boek, excuus voor de vergissing!

why if one people cans make one good moments evry time somebary is not good and use to the first man not good feel. stop rasizmowi wy told evry day and stop not good kulturs wy likes ekology evry time garden wood garden woter and garden from people evry time pastors street hi never dont like see whats hapened in the next country evry time is problem at the called police why is never first comming whay people samtimes not cen told whats hapenned in the him true. this is problem next level in the brain you now why ? how sombary cans be good man if evry time we not because i have one religii from christus i belive in the god and i now whats happens in the psyhologi an the one problems in my home my mother she dont live from my mather and sametimes this problem learn in the alkohol not narcotic this people like medicine from ekology and we not can told him what is this because metal is not good and certyficator from driver in the trine too is not good why because samtimes breakhange metal plus metal bein not god atmosfers . evry time brek hands is my brain mybe your brain you arthestand whast hapeneds in the people drink alkohol plus drugs or marihuana we mast make in the system if i have problem from alkohol you make system mashine in the computer cash in the shop , if i have artikule an the problem from alkohol frauu masted mi ask or please id document and use in the use system show me i have problem i not can buy this alkohol and she not can sell for me this alkohol yesssss. selection drugs. alkohol ,amfetamine+2 second because first is not good haves inside bacterry from blood mission finish, amfetamine second is good clear she bend from flower from garden biomedical and we mast use this material medical because is not good atmosfera , narcotic in the poland have name narkotyk=Na=RK+lyko= lyko is name in the poland filtr cocain too if police evry time told form what is this and schoot to the people medicine is not good biceause use to the tacerizy people medical is fis letter because we have water in side mi and you organizm sorry at this not good translator
sametimes i told evrybady waths hapened at the farm ekology end sametimes in the water an garden wood and dont belived for me whyy if ai have good water inside whay people use to the me agresive an same times i scary and have not god relacions from people out side
....... because if this man use to the mi agresive my whater from the my organizm is not good my body filter next film dont like agresive
student evry time free
and i dont like police because whats happaned in the USA crash incydent from watter police produktive stollen in the next people silent mision but i mast life from this sytuations in my hand. evry time black mans people clean stations train and spoor
i can too clean and stay in the nederland and clean line trine in the trakctor it is my patent at the new clean technology because i haved letter 0,01 mg metal in the organizm bio medic if you beleved for me give for me new kontrakt traktat of the princes netherland
i shet this evry time problem
soryy mi culture is not good because i dont like problems i like work work and help to the ecologynext sociall cash is main because we evry times lisens musice and see wats happened in the brain in the people we evry time play new music of 16 years,stop rasizm stop dont halped end stop discrimination
farm farmaceut mefarceut mafia stop tornada
whats happened from police at the anderworld
and security
denkuweell
I whait at the new contract at the tracktor 45 euro at 1 uur of the kongresmen from netherland and traktat of the strasbourg and princes and lord of natherland i dont like war
i dont have home i live at the silverstraat 40 den haag and i need this work because this black people have taile time

Reageer op deze blog

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.
Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.