Verkoopstrategieën van een drukker
29 juni 2017 Feline van den Boogerd Boekgeschiedenis

Als stagiaire bij de KB heb ik me de afgelopen maanden met allerlei boekwetenschappelijke onderwerpen beziggehouden. Ik deed voor de Short-Title Catalogue Netherlands (STCN - de retrospectieve bibliografie van Nederland tot 1801) onderzoek naar Nederlandse drukken in Poolse bibliotheken en hielp met de verhuizing van werkmateriaal van Marieke van Delft en haar voorgangers.

‘Bij den drukker deezes zijn mede de volgende boeken gedrukt en te bekomen.’ Met deze zin probeert menig drukker zijn assortiment onder de ogen van de lezer te brengen. Dikwijls staat deze zin bovenaan de pagina die de drukker of boekverkoper aan zijn gedrukte werk heeft toegevoegd, waarop alle boeken die hij nog in voorraad heeft staan genoemd. Deze boekenlijsten in boeken waren voor drukkers en boekverkopers dé manier om hun gedrukte werk onder de aandacht te brengen en zo dus reclame te maken.

Reclamestrategie

Blijkbaar was dit een succesvolle reclamestrategie, aangezien we deze vandaag de dag nog volop terugzien. Veel uitgevers plaatsen op de eerste of laatste paar pagina’s van het nieuwste werk ook de titels van voorgaande delen uit dezelfde serie, andere boeken van dezelfde auteur of titels van boeken die onlangs ook bij deze uitgever zijn uitgegeven. De beste manier van reclame maken is immers gericht op lezerspubliek dat toch al geïnteresseerd in het aangekochte werk. Zoals Van Oorschot, Querido, Bruna en Atlas Contact dit doen in de 21ste eeuw, zo deden vroegmoderne drukkers dat vanaf 1660.

De boekenlijsten in boeken kunnen om verschillende redenen interessant zijn. Ten eerste kan er inzicht worden verkregen in de snelheid waarmee drukkers hun assortiment van de hand deden en in hoe populair deze boeken waren bij het vroegmoderne lezerspubliek. Doordat er van drukkers en boekverkopers meerdere lijsten zijn teruggevonden, kunnen de titels uit deze lijsten met elkaar worden vergeleken. Zo kan worden achterhaald hoe lang dezelfde titels in boekenlijsten bleven verschijnen en daarmee hoe groot de voorraad van de drukker, de vraag van het lezerspubliek en de populariteit van het werk was. Daarnaast zijn deze boekenlijsten interessant omdat ze ons kunnen helpen de STCN verder aan te vullen. Voor de STCN onbekende werken kunnen mogelijk in deze lijsten worden teruggevonden. De enige manier om er achter te komen in hoeverre dit zo is, is door de titels in de lijsten met titels in de STCN te vergelijken.

Titelpagina van de Almanach tot nut van ’t algemeen, voor het jaar 1794

Boekenlijst in de Almanach tot nut van ’t algemeen, voor het jaar 1794

Er is dus veel interessants naar voren gekomen uit een aantal middagen inpakken, verhuizen en sorteren. Deze boekenlijsten kunnen bijdragen aan het verder begrip van de verkooptechnieken van drukkers en boekverkopers in de zeventiende en achttiende eeuw én aan de kennis over het bestaan van bepaalde titels die nog niet in de STCN beschreven zijn. Het is dus zeker de moeite waard om deze boekenlijsten in boeken met veel aandacht te blijven bestuderen.

Meer weten? In de STCN kunt u verschillende titels vinden waar een boekenlijst aan vast is gehangen De kopieën die ik sorteerde en eerder verzamelde kopieën van boekenlijsten zijn te raadplegen op de Leeszaal Bijzondere Collecties. Een deel is bovendien ontsloten door een database.

Reageer op deze blog

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.
Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.