Zaaddiertjes
14 november 2016 Erik Geleijns Boekgeschiedenis

John Hill (1714-1775) was een arts, apotheker en acteur met een gezonde belangstelling voor wat in de achttiende eeuw ‘natuurlijke historie’ genoemd werd - wij zouden biologie zeggen.

Lucina sine concubitu, 1778. Aanvraagnummer: KW 28 K 39:1
Lucina sine concubitu, 1778. Aanvraagnummer: KW 28 K 39:1

Lucina sine concubitu, 1778. Aanvraagnummer: KW 28 K 39:1

De andere editie van Lucina sine concubitu, 1778 (STCN)
De andere editie van Lucina sine concubitu, 1778 (STCN)

De andere editie van Lucina sine concubitu, 1778 (STCN)

In Lucina sine concubitu ('geboorte zonder bijslaap') laat Hill, geheel in de stijl van wetenschappelijke publicaties uit zijn tijd, aan de hand van praktijkvoorbeelden zien dat een vrouw zwanger kan worden van het inademen van in de lucht zwevende ‘ dryvende diertjes’. Het bewijs voor het bestaan van die diertjes vindt hij met behulp van een ‘wonderbaare cylindrisch-catoptrique rotundo-concavo-convexe machiene’, waarmee hij ze zogenaamd uit de lucht kan vissen. Onder de microscoop blijken ze er uit te zien als ‘kleine Mannetjes en Wyfjes’, en de auteur kan –alweer zogenaamd – zijn opwinding nauwelijks de baas. “Dit kleine Wormpje, sprak ik by my zelf, zal mogelyk een Alexander, deze eene Faustina, gintsche veelligt een Cicero, en dit een Kwakzalver worden!”.

Hij neemt zelf de proef op de som. Omdat Hill het niet over zijn hart kan verkrijgen om alleen vanwege een experiment te trouwen, geeft hij zijn dienstmeisje een ‘chymische drank’ met de ‘zaaddiertjes’ te drinken. Vervolgens stuurt hij zijn overige bedienden weg, en staat hij niet meer toe dat een ‘manlyk schepsel’ - inclusief zijn hond - bij hem over de vloer komt. Na een maand of zes komt het dienstmeisje huilend bij hem om te vertellen dat ze zwanger is, hoewel ze ‘in drie jaaren niet […] was van een Man aangeraakt’. En daarmee is het bewijs geleverd: ‘Nu kunnen de Zaaddiertjes even zo volkomen in de baarmoeder eener vrouwe uitgebroeit worden, als dat dezelve eerst den verdrietigen omweg door de Lendenen der mannen passeeren’.

Reageer op deze blog

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.
Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.